ရန်ကုန် ကော်လာရာရောဂါ — ၉၀ ကျော် ကူးစက်ခံရ၊ ကျန်းမာရေး အရေးပေါ် တုံ့ပြန် ဩဂုတ် ၁၃-၁၄ ရက်

ရန်ကုန်မြို့၊ ဩဂုတ် ၁၄၊ ၂၀၂၆ — မြန်မာနိုင်ငံ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ဩဂုတ် ၁၃ ရက်၌ ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ကာ ရန်ကုန်မြို့ Vibrio cholerae (ကော်လာရာ) ပိုးကူးစက်ခံရသူ ၉၀ ကျော် ရှိကြောင်း၊ ဝမ်းရောဂါ လက္ခဏာဖြင့် ဆေးရုံတင်ထားသူ ၁၇၁ ဦး ထိ ရောက်ရှိပြီး ဆေးရုံကြီး ၁ ခုတွင် သက်ကြီးရွယ်အို တစ်ဦး မောင်းနှင်သေဆုံးကြောင်း ထုတ်ဖော်ကြေညာခဲ့သည်။ ကူးစက်မှု အများဆုံးသော နေရာများမှာ လမ်းမတော်၊ လသာ၊ ပဗေဒါနှင့် ကျောက်တံတား မြို့နယ်များ ဖြစ်ကြောင်း အာဏာပိုင်များ ၀န်ခံသည်။

ရောဂါကူးစက်မှု ကိန်းဂဏာန်းများ — ဩဂုတ် ၁၂-၁၄ ရက်

Xinhua သတင်းဌာနမှ ဩဂုတ် ၁၃ ရက်တွင် ကော်လာရာ ပိုးတွေ့ဆေးစစ်ချက်များ တိုးတက်ဆက်တိုက် ပြောင်းလဲနေကြောင်းနှင့် ရန်ကုန်ဒေသ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု စီမံခန့်ခွဲရေး ကော်မတီသည် ထိခိုက်ခံ မြို့နယ်များတွင် ရေနှင့် အစားအစာ စစ်ဆေးမှုများ ဆောင်ရွက်နေကြောင်း သတင်းပို့ခဲ့သည်။ The Star ASEAN Plus ၏ ဩဂုတ် ၁၃ ရက် သတင်းအရ ရန်ကုန်အထွေထွေဆေးရုံတွင် ဩဂုတ် ၁၂ ရက်နေ့တစ်ရက်တည်း၌ ဝမ်းရောဂါ လူနာသစ် ၈၄ ဦး ဆေးရုံတက်ရောက်ခဲ့ပြီး ဩဂုတ် ၁၃ ရက် ‌နေ့ပြီးဆုံးချိန်တွင် အပြင်းအထန် ဝမ်းရောဂါ လူနာ ၅၄ ဦး ကျန်ရှိနေကြောင်း အတည်ပြုသည်။

ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေး သတင်းကွန်ရက် ProMED မှ ဩဂုတ် ၁၄ ရက်တွင် “CHOLERA — MYANMAR: (YANGON) OUTBREAK, FATAL” ဟု နိုင်ငံတကာ သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ဤဖြစ်ရပ်ကို ကမ္ဘာ့ ကပ်ရောဂါ ခြေရာခံကွင်းရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များ အသိမှတ်ပြုကြောင်း ဆိုသည်။

ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ တရားဝင် ထုတ်ဖော်ချက်များ

မြန်မာနိုင်ငံ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် Xinhua ဩဂုတ် ၁၃ ရက် သတင်းတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြသော တရားဝင် ကြေညာချက်၌ — “ရန်ကုန်ဒေသ၌ Vibrio cholerae ပိုး ၉၀ ကျော် ဆေးစစ်တွေ့ရှိပြီး ဝမ်းရောဂါ လက္ခဏာဖြင့် ဆေးရုံတင် ၁၇၁ ဦး ရှိသည်၊ အပြင်းအထန် ၅၄ ဦး ပါဝင်ပြီး သေဆုံးမှု တစ်ဦး မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီ” ဟု ဖော်ပြသည်။

ကြေညာချက်တွင် ထပ်မံဖော်ပြသည်မှာ “ထိခိုက်ခံ မြို့နယ်များဖြစ်သော လမ်းမတော်၊ လသာ၊ ပဗေဒါနှင့် ကျောက်တံတားမြို့နယ်များ၌ ရေနှင့် အစားအသောက်ကို စစ်ဆေးလျှက်ရှိသည်” ဟူ၍ ဖြစ်ပြီး ‘လမ်းဘေး အစားအစာ ဆိုင်များကို ယာယီပိတ်သိမ်း’ ထားကြောင်းလည်း ဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ဖော်သည်။ ပြည်သူများအား “ဆူပွက်သောရေ သောက်ရန်၊ လက်ကို သေချာဆေးကြောရန်နှင့် မသန့်ရှင်းသော အစားအစာများ ရှောင်ကြဉ်ရန်” သတိပေး ထားသည်။

ထိခိုက်ခံ မြို့နယ်များ — ရန်ကုန်မြို့ ဗဟို

ကူးစက်မှုများ အများဆုံး တွေ့ရသော နေရာများမှာ ရန်ကုန်မြို့ ပြ ဗဟိုကြောင်မှ ၃ ခြမ်းသော မြို့နယ် ၄ ခု ဖြစ်သည်။ လမ်းမတော်နှင့် လသာမြို့နယ်တို့မှာ ဂျပနီဇ်နယ် (Japan Town) နှင့် ဆိပ်ကမ်းနားရပ်ကွက် များပါဝင်သော မြို့ရိုးဘက် ရပ်ကွက်များ ဖြစ်ပြီး သိပ်သည်းသော လူဦးရေ၊ လမ်းဘေးစားသောက်ဆိုင်များနှင့် ရေပိုက်လိုင်း ဟောင်းများ ရှိသည်။ ပဗေဒါနှင့် ကျောက်တံတား မြို့နယ်တို့မှာ ဆူလေမာန် ရပ်ကွက်နှင့် Strand Road ဘေးရှိ အကစ်လမ်းများ ပါဝင်ကာ ဓားခုတ် ဈေး၊ ရှမ်းဈေးနှင့် ကျောင်း ရပ်ကွက်များ တည်ရှိသည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နေ့စဉ်လူနေမှုဘဝနှင့် လှုပ်ရှားရုန်းကန်မှုများ ကို ကြည့်ပါက ရန်ကုန်မြို့ ဗဟိုမြို့နယ်များ၌ ကောင်းကင် ဖုံးမိသောနေ ရပ်ကွက်များ၊ ရေတောင်အဓိကပေးသော နေရာများ ဒေသတွင်းနေထိုင်သူများ ပြဿနာများကြောင့် ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနှုန်း ပိုများနိုင်ကြောင်း ယနေ့ ဆေးသုတေသနများ ဆိုသည်။

မိုးရာသီ ရေမြောင်းအခြေအနေ — ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားချိန် ကိုက်ညီ

မြန်မာနိုင်ငံ မိုးဦးနှင့် ရာသီဥတု ဦးစီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်သော ဩဂုတ် ၁၃ ရက် ရာသီဥတုသတိပေးချက်အရ ရန်ကုန်ဒေသ၌ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာနိုင်ဖွယ်ရှိပြီး cumulonimbus မိုးတိမ်များ ဖွဲ့ပေါ်နေကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဤမိုးတွင်းရာသီ ဖြစ်ပေါ်မှုမှာ ရေပိုက်မြေအောက် ကွန်ရက် သို့ မိလ္လာစိမ့်ဝင်မှု တိုးလာစေပြီး ကော်လာရာ ကဲ့သို့သော ရေမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ရောဂါ ပျံ့နှံ့မှုကို အရှိန်မြှင့်ပေးနိုင်သည်ဟု ကျန်းမာရေး ကျွမ်းကျင်သူများ အကြောင်းပြသည်။

မိုးရာသီဆိုင်ရာ ရေကြီးရေလျှံ ဖြစ်ရပ်များသည် ရန်ကုန်မြို့ ဗဟိုကို ထိခိုက်ဖူးသည့် သာဓကများ ရှိပြီးဖြစ်ကြောင်း ရန်ကုန် ယာဉ်ကြောကျပ် ၂၀၂၆ — အဓိကကြောင်းများ ဆောင်းပါးတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ကျောက်တံတား၊ ပဗေဒါနှင့် လမ်းမတော်တို့ကဲ့သို့ နိမ့်ရပ်ကွက်များ၌ ရေတွင်းများနှင့် မြေသားပိုက်လိုင်းများ မိုးရွာချိန် ညစ်ပတ်မှု ပိုများနိုင်သည်ဟု ကျန်းမာရေး ပညာရှင်များ သတိပေးသည်။

လမ်းဘေး အစားအသောက် ဆိုင်ပိတ် — စီးပွားရေးနှင့် ကျန်းမာရေး ချိန်ချိန်ခွင်ညှာ

ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ထိခိုက်ဒေသများ၌ လမ်းဘေး အစားအသောက် ဆိုင်များ ယာယီပိတ်သိမ်းရန် ညွှန်ကြားထားသည်မှာ ရန်ကုန် မြို့ ၏ ပေါ်ပေါ်ထင်ထင် ကြောင်းကြားသော လမ်းဘေး အစားအသောက် ယဉ်ကျေးမှုကို ချက်ချင်းသက်ရောက်မှု ဖြစ်စေသည်။ ရန်ကုန်မြို့ ၌ လမ်းဘေးစားသောက်ဆိုင် မည်မျှ ရှိသည်ဆိုသည့် တိကျသော အချက်အလက်မရှိသော်လည်း ဗဟိုမြို့နယ်ရှိ ဈေး၊ ရပ်ကွက်အလိုက် မုန့်ဟင်းခါးနှင့် ကြကြော်ဆိုင်ပေါင်းများ ထောင်ချီ ရှိကြောင်း ကြိုးတံတားတူ ဆင်းသူများ ပြောဆိုသည်။

ရန်ကုန်၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရန်ကုန်မြို့၏ ရေပန်းအစားဆုံး လမ်းဘေးအစားအစာများ ဆောင်းပါးတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့်အတိုင်း လမ်းဘေး ကြော်ဆိုင်နှင့် ချက်ပြုတ်ဆိုင် ပိုင်ရှင်အများစုသည် မြေငှားပြီး နေ့ချင်းညချင်း ဝင်ငွေပေါ် မှီခိုကြသောကြောင့် ဆိုင်ပိတ်ချိန် ဆုံးရှုံးမှု တန်ဖိုးသည် ကြီးမားသည်။ ကူးစက်ဒေသ ဆိုင်ပိုင်ရှင်များ ဘယ်လောက်ကြာ ပိတ်ထားရမည်ကိုမူ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနက ကြေညာထားသည့် ဩဂုတ် ၁၄ ရက် နေ့ပြီးဆုံးချိန်၌ မရှင်းလင်းသေးပေ။

ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ပြည်သူ့ကိုယ်ကာ သတိပေးချက်

ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ဦးစားပေး ကာကွယ်ရေး အကြောင်းကြားချက်ကို ဆောလျင်စွာ ထုတ်ပြန်ပြီး အောက်ပါ ညွှန်ကြားချက်များ ပေးအပ်ခဲ့သည်—

• ဆူပွက်ပြီးမှ အအေးချ သောက်ရေ အသုံးပြုရန် (ဘူး ရေ ဝယ်ဝယ်)
• ရေဆပ်ျာနှင့် လက်ကို ကောင်းစွာ ဆေးကြောရန် — အထူးသဖြင့် အစားအသောက် မချက်မှီနှင့် မစားမှီ
• ကင်ပွန်း မပြသောသော ရေ၊ ထုပ်ပိုးမထားသော ရေခဲ၊ ချက်မပြုတ်သောဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ လမ်းဘေး ချက်ကြမ်း အစားအစာများ ရှောင်ကြဉ်ရန်
• ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ပျို့ချိုးခြင်း၊ မူးဝြေခြင်း လက္ခဏာ ပေါ်ပါက ချက်ချင်း ဆေးရုံ သို့ ဆင်းသွားရန်

ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ကော်လာရာ ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှု ထပ်မံ ကျယ်ပြန့်မလာစေရန် နိုင်ငံတကာ ကျန်းမာရေး စောင့်ကြည့်ရေး အဖွဲ့များနှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ကြေညာသည်။ ထို့အပြင် ရန်ကုန်ဒေသ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု စီမံခန့်ခွဲရေး ကော်မတီသည် ကျော်ဖြတ်ဆောင်ရွက်မှုများ ဘေးဆက်ကြည့်ရှုရန် ကြီးကြပ်ရေး ကော်မတီတစ်ခု ဖွဲ့စည်းထားကြောင်း ယနေ့ ဒေသတွင်းမီဒီယာများ သတင်းပို့ကြသည်။

နောက်ဆုံးအခြေအနေ — ဆက်လက် ကြည့်ရှု ရန် အချက်များ

ဤဖြစ်ရပ်မှာ ဖွံ့ဖြိုးနေဆဲ သတင်း ဖြစ်ပြီး အောက်ပါ အချက်များ ဆက်လက် ကြည့်ရှုရန် လိုအပ်သည်—

• နောက်ထပ် မြို့နယ်များသို့ ကူးစက်မှု ကျယ်ပြန့်လာနိုင်မလား — အထူးသဖြင့် ရန်ကင်းနှင့် ဒဂုံ ကဲ့သို့သော ကပ်လျက်မြို့နယ်များ
• ရန်ကုန်မြို့ ပြ ရေပိုက်လိုင်း စစ်ဆေးမှု ရလဒ်များနှင့် ပျက်စီးနေသော ရေမြောင်းများ ကွင်းဆင်း စစ်ဆေးချက်
• WHO (ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့) မှ တုံ့ပြန်ချက် — ဩဂုတ် ၁၅ ရက်တွင် ထုတ်ဖော်နိုင်ဖွယ်ရှိ
• ဆေးရုံများ၏ ကော်လာရာ ကုထုံး ဆေး (oral rehydration salts) ထောက်ပံ့ မှုလုံလောက်မှု
• ကျောင်းများနှင့် ပြည်သူ့နေရာများ ပိတ်သိမ်းမှု မည်ကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်မည်ကို ဆက်လက် ထုတ်ပြန်ကြောင်း

ရန်ကုန်မြို့ရှိ မြို့သား လူငယ် ယဉ်ကျေးမှု နှင့် ဓာတ်ဖမ်းရ အလှဆုံး ကဖေးဆိုင်များ ကဲ့သို့ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ကြည်နူးမှုဝင်သော ဒေသများမှာ ယခု ကော်လာရာ ကူးစက်ဒေသနှင့် နီးကပ်သောကြောင့် ဆောင်ရွက်မှုများ ဆက်ကြည့်ရန် လိုအပ်သည်။ ကောင်ကင်မဲ့ မနည်ရေး ကြောင်မှ ဝေးသော တိတ်ဆိတ်ရပ်ကွက်ဖြင့် ကွာခြားသောကြောင့် ရပ်ကွက် ၄ ခုကို ပူပင်ဆောင်ရွက်ရမည် ဆိုသည်မှာ ကျန်းမာရေး ဝန်ကြီးဌာန ၏ ပဏာမ ရည်ညွှန်းမှု ဖြစ်သည်။

ဆက်စပ် သတင်းများ

• ရန်ကုန် ယာဉ်ကြောကျပ် ၂၀၂၆ — အဓိကကြောင်းများ၊ YBS နှင့် ဖြေရှင်းနည်းများ
• ရန်ကုန် လူငယ်များ၏ လျှို့ဝှက် ဖန်တီးမှု မြေပြင် — စစ်ကာလထဲမှ ပေါ်ထွက်လာသော မြို့ပြ ယဉ်ကျေးမှု နယ်ပယ်

အရင်းအမြစ်များ

• ၂၀၂၆ ဩဂုတ် ၁၃ ရက် ဘီဘီစီသတင်းများ တိုက်ရိုက်တင်ဆက်မှု – သဖန်းဆိပ်ဆည်ကနေ ရေထပ်ဖောက်ချလို့ မူးမြစ်ကမ်းဘေးနေသူတွေ အမြန်ရွှေ့ဖို့ ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တွေတိုက်တွန်း – BBC News မြန်မာ — bbc.com
• ရန်ကုန်က ပြင်းထန်ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရဲ့ ဇာစ်မြစ်များ – BBC News … — bbc.com
• ဘီဘီစီ မြန်မာတီဗီ – ၁၂ သြဂုတ် ၂၀၂၆ – — youtube.com