မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုပညာ - ဈေးမှ Online အထိ လမ်းညွှန်

အနှစ်ချုပ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အဆက်မပြတ်ရှင်သန်လာသော ရိုးရာလက်မှုပညာများသည် ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် ကျပ်ငွေ ဘီလီယံပေါင်းများစွာ တန်ဖိုးရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ UNESCO ၏ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာ့လက်မှုပညာသည် ကမ္ဘာ့မကုန်နိုင်မကြိုင်နိုင် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်စာရင်းတွင် ပါဝင်နေပြီး ချောင်းစာ ပိုးထည်၊ ရွှေပွားပန်းချည်၊ ပုဂံလောင်းချောင်း နှင့် မရမ်းကုတ် ကျောက်ထွင်းပညာတို့မှာ ကမ္ဘာ့ပြတိုက်များတွင်ပင် နေရာယူနေသောပစ္စည်းများဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုပညာ၏ သမိုင်းကြောင်းမှ ခေတ်မီ online ရောင်းဝယ်ရေးအထိ အပြည့်အစုံ လေ့လာသွားမည်ဖြစ်သည်။ အကျဉ်းချုပ်မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုပညာများမှာ ပိုးထည်ချည်ထည်၊ လောင်းချောင်းပန်းမှု၊ ကျောက်ထွင်း၊ ငှက်မွှေး၊...

10 min read

မာတိကာ

1 မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုပညာ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဇာစ်မြစ်
2 မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုပညာ အဓိကအမျိုးအစားများ
3 ပုဂံ လောင်းချောင်းပန်းမှုပညာ – မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှု၏ မင်းသား
4 ချောင်းစာ ပိုးထည်နှင့် ချည်ထည် – ဝတ်ဆင်မှုယဉ်ကျေးမှု
5 မြန်မာ့ လက်မှုပစ္စည်း ဈေးကွက်တန်ဖိုးနှင့် နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်
6 Online Shops နှင့် Digital ဈေးကွက် – ခေတ်မီပြောင်းလဲမှု
7 ရန်ကုန် ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း ဈေးများနှင့် ဝယ်ယူသောနေရာများ
8 ရိုးရာလက်မှုပညာ ထိန်းသိမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှုများ
9 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက – လမ်းညွှန်
10 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ – မကြာခဏမေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ
10.1 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ အဓိကအမျိုးအစားများ ဘာတွေ ဆိုတာ?
10.2 ပုဂါး Lacquerware စစ်မှန်တာနဲ့ အတုပစ္စည်းကို ဘယ်လို ခွဲခြားမလဲ?
10.3 မြန်မာ့ ပိုးချည်ထည် Online မှ ဘေးကင်းစွာ ဝယ်ယူနိုင်ပါသလား?
10.4 မြန်မာ့ ရိုးရာ ချောင်းစာ ပိုးထည် ကတ်ထရပ် vs ဆာတင် ပိုးထည် ကွာခြားချက် ဘာလဲ?
10.5 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ချင်းပြည်နယ် ချည်ထည် ထူးခြားချက် ဘာလဲ?
10.6 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာကို ကလေးသူငယ်များ သင်ကြားနိုင်သောနေရာ ရှိပါသလား?
10.7 မြန်မာ့ ရိုးရာ jade ကျောက်ပစ္စည်း ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက ဘာကို သတိပြုရမလဲ?
10.8 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ Etsy ပေါ်မှ ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက မည်ကဲ့သို့ ရှာဖွေမည်?
11 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ သင်ယူနည်း – အဆင့်ဆင့် လမ်းညွှန်
12 ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း စစ်မှန်မစစ်မှန် ခွဲခြားနည်း – ဝယ်သူများအတွက် လမ်းညွှန်
13 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ တင်ပို့ကုန်ကျစရိတ်နှင့် နိုင်ငံတကာ ပေးချေမှု နည်းလမ်းများ
14 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ Brand တည်ဆောက်ခြင်း – အောင်မြင်သော စီးပွားရေး ဥပမာများ
15 ဒေသဆိုင်ရာ လက်မှုပညာ ကွဲပြားမှုများ – ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအလိုက် ထူးခြားချက်များ
16 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာနှင့် ပတ်သက်၍ မကြာခဏမေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ (အပိုင်း ၂)
16.1 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ သင်ကြားရန် အကောင်းဆုံး ကျောင်းများ မည်သည့်နေရာတွင် ရှိသနည်း။
16.2 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများ Etsy ၌ ရောင်းမည်ဆိုပါက ဘာများ ပြင်ဆင်ထားရမည်နည်း။
16.3 စစ်မှန်သော မြန်မာ့ ပိုးထည်နှင့် ဓာတုချည်မျှင် ပိုးထည်ကို ဈေးနှုန်းနှင့် ဘာဆုံးဖြတ်နိုင်မည်နည်း။
16.4 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း ထုတ်လုပ်သူများ နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ရာတွင် ကြုံတွေ့ရသော အဓိကအခက်အခဲများ ကဘာများနည်း။
16.5 မြန်မာ့ လက်မှုပညာ ကိုယ်တိုင်မထုတ်ဘဲ ပြန်လည်ရောင်းချ (resell) မည်ဆိုပါက မည်သို့ ကြားကာ ဆောင်ရွက်မည်နည်း။
16.6 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ပြပွဲများနှင့် Trade Fair များတွင် ပါဝင်ခြင်းဖြင့် ဘာ အကျိုးကျေးဇူးများ ရနိုင်မည်နည်း။
17 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများ ထုပ်ပိုး တင်ပို့ပြင်ဆင်နည်း – အဆင့်ဆင့် လက်တွေ့ လမ်းညွှန်
18 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ် ချေ့ချ၍ အမြတ်အစွန်း မြင့်တင်နည်း
19 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ အလေ့အကျင့်ဆိုင်ရာ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ
19.1 ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများကို Etsy တွင် ရောင်းချရာ မည်သည့် listing ဓာတ်ပုံ ပုံစံက အကောင်းဆုံးနည်း
19.2 မြန်မာ ပိုးထည် ၏ washing instruction ကို နိုင်ငံတကာ ဝယ်သူများအတွက် မည်သို့ ဖော်ပြသင့်သနည်း
19.3 မြန်မာ ကွန်ပျူတာ မတတ်သောလက်မှုပညာရှင်များ Social Media ကို မည်သို့ ထိရောက်စွာ သုံးနိုင်သနည်း
19.4 ပိုးထည် ဒီဇိုင်း Copyright ကာကွယ်ရေးကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် မည်သို့ ဆောင်ရွက်နိုင်သနည်း
19.5 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများ ကိုယ်တိုင် ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ရာတွင် မည်သည့် formula ကို သုံးသင့်သနည်း
19.6 နိုင်ငံတကာ art fair နှင့် trade show များတွင် မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ပါ၀င်ရောင်းချနည်း
20 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ Social Media Marketing – Facebook, Instagram, TikTok ကို အသုံးချ ရောင်းချနည်း
21 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း Photography Studio အိမ်တွင် ဖန်တီးနည်း – ကုန်ကျစရိတ်နှင့် အဆင့်ဆင့် လမ်းညွှန်
22 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာနှင့် Digital Marketing ဆိုင်ရာ မကြာခဏမေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ (အပိုင်း ၃)
22.1 Facebook Page တစ်ခု ဖန်တီးပြီး လက်မှုပစ္စည်း ရောင်းချသော ကနဦး ကာလတွင် Like နှင့် Follower များ မည်သို့ တိုးမြင့်နိုင်မည်နည်း။
22.2 TikTok တွင် လက်မှုပစ္စည်း Video တင်ရာ၌ Viral ဖြစ်ရန် မည်သည့် Content Format ကို အသုံးပြုသင့်သနည်း။
22.3 နိုင်ငံတကာ ဝယ်သူများကို ဆွဲဆောင်ရန် Instagram Bio နှင့် Post Caption ကို မည်သို့ ရေးသင့်သနည်း။
22.4 Marketplace Platform များဖြစ်သော Shopee, Lazada နှင့် Etsy တို့တွင် မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများ တင်ရောင်းသည့်အခါ မည်သည့် Platform ကို ဦးစားပေးသင့်သနည်း။
22.5 ဓာတ်ပုံ Editing Apps များတွင် မည်သည့် App ကို အသုံးပြုခြင်းသည် လက်မှုပစ္စည်း Photos အတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်မည်နည်း။ အသုံးပြုနည်းလည်း ရှင်းပြပါ။
22.6 Online ရောင်းချသောအခါ Customer Review နှင့် Rating မြင့်တင်ရန် မည်သည့် Strategy ကို ကျင့်သုံးသင့်သနည်း၊ ညည်းညူသော Review ကို မည်သို့ ကိုင်တွယ်ရမည်နည်း။
23 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်နည်း – ကုန်ကျစရိတ်မှ အမြတ်ကောင်း ရရှိသည့် ပုံသေနည်း
24 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ Wholesale နှင့် B2B ဈေးကွက် ဝင်ရောက်နည်း – ဟိုတယ်၊ လက်ဆောင်ဆိုင်နှင့် တင်သွင်းသူများ ရှာဖွေဆက်သွယ်နည်း
25 မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာနှင့် ပတ်သက်၍ မကြာခဏမေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ (အပိုင်း ၄)
25.1 ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ရာတွင် ပြိုင်ဆိုင်သူ ဈေးနှုန်းကို ကြည့်ရမလား၊ ကိုယ်ပိုင်ကုန်ကျစရိတ်ကိုသာ အခြေပြုရမလား?
25.2 Wholesale ဝယ်သူများအတွက် MOQ (Minimum Order Quantity) ဘယ်လောက် ထားသင့်သလဲ?
25.3 မြန်မာ့ ရိုးရာပစ္စည်းများကို Etsy မှ မဟုတ်ဘဲ မည်သည့် B2B ပလပ်ဖောင်းတွင် ရောင်းသင့်သလဲ?
25.4 ဟိုတယ် Lobby Shop နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရာတွင် သဘောတူညီချက်ပြုသောအခါ မည်သည့်အချက်များ ဂရုစိုက်ရမလဲ?
25.5 နိုင်ငံတကာ ဝယ်သူများနှင့် ဆက်သွယ်ရာတွင် ဘာသာပြန် မလိုဘဲ ဆက်ဆံနိုင်ပါသလား?
25.6 ကိုယ်ပိုင် Wholesale Catalog ပြုလုပ်ရာတွင် မည်သည့်အချက်များ ထည့်သွင်းသင့်သလဲ?
26 ကိုးကားသောရင်းမြစ်များ
27 Related Reading

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ အဆက်မပြတ်ရှင်သန်လာသော ရိုးရာလက်မှုပညာများသည် ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း နိုင်ငံတကာဈေးကွက်တွင် ကျပ်ငွေ ဘီလီယံပေါင်းများစွာ တန်ဖိုးရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ UNESCO ၏ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာ့လက်မှုပညာသည် ကမ္ဘာ့မကုန်နိုင်မကြိုင်နိုင် ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်စာရင်းတွင် ပါဝင်နေပြီး ချောင်းစာ ပိုးထည်၊ ရွှေပွားပန်းချည်၊ ပုဂံလောင်းချောင်း နှင့် မရမ်းကုတ် ကျောက်ထွင်းပညာတို့မှာ ကမ္ဘာ့ပြတိုက်များတွင်ပင် နေရာယူနေသောပစ္စည်းများဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင် မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုပညာ၏ သမိုင်းကြောင်းမှ ခေတ်မီ online ရောင်းဝယ်ရေးအထိ အပြည့်အစုံ လေ့လာသွားမည်ဖြစ်သည်။

အကျဉ်းချုပ်မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုပညာများမှာ ပိုးထည်ချည်ထည်၊ လောင်းချောင်းပန်းမှု၊ ကျောက်ထွင်း၊ ငှက်မွှေး၊ ရေဝတ်ပေါင်မှုပညာ စသော ကဏ္ဍ ၁၅ ကျော်ကို ခြုံငုံသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့လက်မှုပစ္စည်း တင်ပို့မှုတန်ဖိုးသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၁၅၀ ကျော်ရှိပြီး ဒေသဆိုင်ရာ ဈေးကွက်များနှင့် online platforms တို့မှတဆင့် မြင့်တက်လာဆဲဖြစ်သည်။

မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုပညာ၏ သမိုင်းကြောင်းနှင့် ဇာစ်မြစ်

မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုပညာ၏ သမိုင်းသည် ဘုရင့်နိုင်ငံတော်များ ထွန်းကားခဲ့သော ပုဂံ၊ ပင်းယ၊ အင်းဝ ခေတ်များမှ စတင်သည်။ ဘုရင်မင်းညီမင်းသားများ၏ နန်းတော်ဆင်ယင်ရာတွင် သုံးသော ရွှေပြားတုတ်ပတ်ပိုးထည်မှ ကတ်ထရပ်ချည်ထည်အထိ ၊ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကိုးကွယ်မှုနှင့် ဆက်စပ်သော ဘုရားနှင့်ကောင်းမွန်မှုများ ပုံဖော်ထားသော ကျောက်ထွင်းပတ်ပြားများ၊ ‌ပုဂါးလောင်းချောင်းတို့မှာ ၁၁ ရာစုမှ စတင်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

ဗြိတိသျှ ကိုလိုနီ ခေတ်(၁၈၂၄–၁၉၄၈)တွင် မြန်မာ့လက်မှုပညာများ ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ စက်ရုံကုန်ထုတ်လုပ်မှုများ ဝင်ရောက်လာသော်လည်း ငှက်မွှေးချောင်း(မည်းချောင်း)ချည်ထည်နှင့် ချောင်းစာပိုးထည်တို့မှာ တိုင်းရင်းသားများ၏ နေ့စဉ်ဝတ်ဆင်မှုနှင့် ယဉ်ကျေးမှုသက်သေများအဖြစ် ဆက်လက်ရှင်သန်ခဲ့သည်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် မြန်မာ့အစိုးရများသည် ရိုးရာလက်မှုပညာကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။

မြန်မာ့ရိုးရာ ပုဂံလောင်းချောင်း ပန်းမှုပစ္စည်းများ

မြန်မာ့လက်မှုပညာ တင်ပို့တန်ဖိုး (၂၀၂၃)USD သန်း ၁၅၀+ (UNCTAD ၂၀၂၃)

ရိုးရာလက်မှုပညာတွင် လုပ်ကိုင်သူဦးရေလူဦးရေ ၁ သန်းကျော် (ILO Myanmar ၂၀၂၂)

UNESCO မှတ်တမ်းတင်ထားသော မြန်မာ့ကမ္ဘာ့အမွေရာစုနှစ် ၈+ အမွေ (UNESCO ၂၀၂၃)

ကမ္ဘာ့ handcraft ဈေးကွက် တိုးတက်နှုန်း (နှစ်စဉ်)၆.၂% CAGR (Grand View Research ၂၀၂၄)

မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုပညာ အဓိကအမျိုးအစားများ

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရိုးရာလက်မှုပညာမျိုးစုံ ရှိသော်လည်း ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် အသိအမှတ်ပြုဆုံးနှင့် ဝင်ငွေအများဆုံးဖြစ်သော ကဏ္ဍများမှာ ရှစ်ခုကို ဦးစားပေး ဖော်ပြနိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှု ထူးချွန်မှုနှင့် ဒေသတိုင်းသားများ၏ နေ့စဉ်ဘဝကိုပါ ထင်ဟပ်စေသည်။

လက်မှုပညာ အမျိုးအစား	ဒေသ / ဌာနချုပ်	အဓိကထုတ်ကုန်	တင်ပို့ပမာဏ
ပုဂံ လောင်းချောင်းပန်းမှု	ပုဂံ (မန္တလေးတိုင်း)	ဖလားများ၊ ဆောင်းများ၊ ပုံးများ	မြင့်မား (အဓိက)
ချောင်းစာ ပိုးထည်	အမရပူရ၊ ပြည်	လုံချည်၊ ဖျာ၊ အင်္ကျီ	မြင့်မား
မြောင်တောင် ချည်ထည်	ချင်းပြည်နယ်	ချောင်းထည်၊ လုံချည်	အလတ်
ကျောက်ထွင်းပညာ	မရမ်းကုတ်၊ မန္တလေး	ကြက်သဲကျောက်ရုပ်တု	အလတ်
ငှက်မွှေးချောင်းမှုပညာ	မကွေး၊ မန္တလေး	ဦးထုပ်၊ ဖြောင်းဖျ	နည်းသော်လည်း တန်ဖိုးကြီး
ဝါးနှင့် ကြိုးကုန်ပစ္စည်း	တစ်နိုင်ငံလုံး	ဖြောင်းဖျ၊ ဆောင်း၊ ခြင်းတောင်း	အလတ်
မြေဖနောင့်ချောင်းမှု	တွံတေ၊ ကော့မှူး	အိုး၊ ပန်းကန်	နည်းသည်
ကြိမ်ပြားနှင့် ပုဆိုးစင်	ဧရာဝတီတိုင်း	ဖျာ၊ ပင်နန်ဆောင်	ပြည်တွင်းသုံး

ဤကဏ္ဍတစ်ခုချင်းစီသည် မြန်မာ့ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ပိုင်းစီကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ၎င်းတို့ကို မိမိအိမ်တွင် လက်တွေ့ဝယ်ယူနိုင်ရန် လောကနတ် ဂယ်လရီ ရန်ကုန် ကဲ့သို့သော နေရာများတွင် ပြပြီး ရောင်းချသည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။

ပုဂံ လောင်းချောင်းပန်းမှုပညာ – မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှု၏ မင်းသား

ပုဂံမြို့ရှိ လောင်းချောင်းပန်းမှုပညာ(Lacquerware)မှာ မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုပညာများအနက် ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် အသိအမှတ်ပြုဆုံးဖြစ်သည်။ ဝါးနှင့် ကြိမ်ကြိုးများကို အချိုင်းဖွဲ့ပြီး မြင်းနှမ်းဆီ(thayo)ဖြင့် ကြော်ပြောင်ခြင်း၊ ရည်ပတ်ခြင်း၊ ကောင်မသည်ဆောင် ပန်းထိုးခြင်း စသည့် အဆင့် ၁၅ မှ ၂၀ ကြားအဆင့်ဖြင့် ပြုလုပ်ရသည်။ တစ်ခုတည်းသောပစ္စည်းကို ပြုလုပ်ရန် လများစွာ ကြာနိုင်သည်။

ပုဂံတွင် Lacquerware လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူ မိသားစုပေါင်း ၃,၀၀၀ ကျော်ရှိပြီး ၎င်းတို့၏ ထုတ်ကုန်များသည် ဂျပန်၊ ထိုင်းနှင့် ဥရောပနိုင်ငံများသို့ တင်ပို့သွားကြသည်။ Wikipedia မှတ်တမ်းများအရ ပုဂံ Lacquerware သည် ၁၁ ရာစုမှ ၂၁ ရာစုတိုင် ပြတ်တောက်မှုမရှိ ဆက်လက်ရှင်သန်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

သိကောင်းစရာပုဂံ Lacquerware တစ်ခုတွင် အနုပညာဆိုင်ရာ ထိုးနှက်မှုများပါ ပြည့်ဝအောင်ပြုလုပ်ရန် ငှားငှားနှင့် ထောင်မျိုးသော ထိုးနှက်မှုများ လိုအပ်ပြီး ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တစ်ဦး ၎င်းကို ၁ ပတ်မှ ၃ လကြာ ပြုလုပ်ရသည်။ ထိုမှကြောင့် အစစ်အမှန်ပုဂံ Lacquerware သည် ဈေးနှုန်းမြင့်မားသည်။

ချောင်းစာ ပိုးထည်နှင့် ချည်ထည် – ဝတ်ဆင်မှုယဉ်ကျေးမှု

မြန်မာ့ပိုးထည်ချည်ထည် ဈေးကွက်သည် မြန်မာ့ဒုတိယမြောက် ကြီးဆုံးသော ရိုးရာလက်မှုပညာကဏ္ဍဖြစ်သည်။ အမရပူရ(မန္တလေးနှင့်နီးသော)တွင် ချောင်းစာပိုးထည်ထွက်ကုန်ပြီး ပြည်မြို့တဝိုက်တွင် ချည်ထည်ထွက်ကုန်ကြသည်။ ထူးခြားသောအချက်မှာ မြန်မာ့ပိုးထည်တွင် ပန်းနှင့် ငွေ ရောဝင်ချည် ပုံစံ(ကတ်ထရပ် ပိုးထည်)ကို မြင်ကွင်းကားတမ်းများပင် ထည့်သွင်းတင်ဆက်သည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။

မြန်မာ့ ချောင်းစာပိုးထည် ချည်ယက်နေသည့် ပညာရှင်

ILO Myanmar ၂၀၂၂ ခုနှစ် အစီရင်ခံစာအရ မြန်မာ့ပိုးချည်ထည်ကဏ္ဍတွင် လုပ်သားပေါင်း ၃ သိန်းကျော် ပါဝင်ပြီး ၎င်းတို့၏ ၇၀% သည် အမျိုးသမီးများဖြစ်သည်။ ချောင်းစာပိုးချည်ထည်ကို ရပ်ရွာမှ ကမ္ဘာ့ fashion ဈေးကွက်သို့ ချိတ်ဆက်ရာတွင် ရန်ကုန်ရှိ ရီဗာ ဂယ်လရီ ရန်ကုန် ကဲ့သို့သော နေရာများမှ ကြိုးပမ်းနေကြသည်ကို တွေ့ရသည်။

မြန်မာ့ပိုးချည်ထည်တွင် ပန်းထိုးပညာသည် မိသားစု မှ မိသားစုသို့ ဆက်ပြောင်းလာသော ကမ္ဘာ့ ဘဏ္ဍာတစ်ခုဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ကိန်းဂဏန်းဖြင့် တိုင်းတာ၍မရပေ။

မြန်မာ့ လက်မှုပစ္စည်း ဈေးကွက်တန်ဖိုးနှင့် နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်

ကမ္ဘာ့ Handicrafts ဈေးကွက်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် USD ဘီလီယံ ၇၁၇ ကျော်ရှိပြီး Grand View Research ၂၀၂၄ ခုနှစ် စစ်တမ်းအရ ၂၀၂၅ မှ ၂၀၃၀ အတွင်း နှစ်စဉ် ၆.၂% တိုးတက်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ UNCTAD ၏ Creative Economy Programme အစီရင်ခံစာတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများမှာ အာရှ-ပစိဖိတ်ဒေသ ဈေးကွက်တွင် ထူးခြားသောနေရာ ရရှိနေကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

မြန်မာ့ လက်မှုပညာများ နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်ရောက်ရောက်ချင်း ဝယ်ယူသောနိုင်ငံများမှာ ဂျပန်(၂၅%)၊ ဥရောပ(၂၀%)၊ ထိုင်းနှင့် တောင်ကိုရီးယား(၁၅%) တို့ ပါဝင်သည်ဟု Myanmar Investment Commission ၂၀၂၃ ခုနှစ် စစ်တမ်းမှ ဖော်ပြသည်။ ဤဈေးကွက်ဝိုင်းတွင် ပုဂံ Lacquerware သည် တစ်ဦးချင်း ဝယ်ယူမှုပမာဏ ဒေါ်လာ ၅ မှ ၅,၀၀၀ ကြားရှိပြီး ကောလက်ရှင်တန်ဖိုးရှိသောပစ္စည်းများမှာ ဒေါ်လာ ၁,၀၀၀ ကျော်ပင် ရောင်းရသည်။

နိုင်ငံ	တင်ပို့ပမာဏ (ရာနှုန်း)	အဓိကဝယ်ယူသောပစ္စည်း	ဈေးနှုန်းအဆင့်
ဂျပန်	~၂၅%	Lacquerware၊ Silk	မြင့်မား (Premium)
ဥရောပ (ဖြေဆိုးမမဲ)	~၂၀%	Lacquerware၊ ငှက်မွှေး	မြင့်မား
ထိုင်း	~၁၀%	ကျောက်ပစ္စည်း၊ ဝါးနှင့်ကြိုး	အလတ်
တောင်ကိုရီးယား	~၅%	Silk၊ လက်ဆောင်ပစ္စည်း	မြင့်မား
အမေရိကန်	~၅%	ပန်းချိုင့်၊ ဖလားများ	အလတ်မှ မြင့်
မြန်မာပြည်တွင်းဈေး	~၃၅%	အမျိုးမျိုး	နည်းမှ အလတ်

ဤကိန်းဂဏန်းများသည် Myanmar Investment Commission ၂၀၂၃ နှင့် UNCTAD ၂၀၂၃ စစ်တမ်းများ ပေါင်းပြုစုထားသော ခန့်မှန်းကိန်းများဖြစ်သည်။ ရန်ကုန် ခေတ်သစ်အနုပညာပြခန်းနှင့် ရိုးရာပြခန်း ကွာခြားချက်ကိုလည်း ဆောင်းပါးတွင် အကျယ်ကြည့်ရှုနိုင်သည်။

Online Shops နှင့် Digital ဈေးကွက် – ခေတ်မီပြောင်းလဲမှု

ခေတ်မီနည်းပညာ တိုးတက်မှုနှင့်အတူ မြန်မာ့ရိုးရာလက်မှုပညာများ digital ဈေးကွက်တွင် ပါဝင်လာပြီဖြစ်သည်။ Facebook Marketplace သည် မြန်မာ့ handcraft ရောင်းသူများအတွက် အဓိက platform ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ Facebook အသုံးပြုသူ ၂၄ သန်းကျော်ရှိသည်ဟု DataReportal ၂၀၂၃ စစ်တမ်းတွင် ဖော်ပြသည်။

Etsy.com တွင် "Myanmar handicrafts" ဆိုသော ကုန်ပစ္စည်းများ ၅,၀၀၀ ကျော် တင်ချပြီး ဈောင်ဆိုင်ပေါင်း ၅၀၀ ကျော် ဖွင့်ထားသည်ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကုန်တွင် တွေ့ရသည်။ Amazon Handmade ကို ထည့်ပါက ကမ္ဘာ့ online ဈေးကွက်တွင် မြန်မာ့လက်မှုပစ္စည်းတင်ဆောင်ရောင်းချမှုသည် ကနဦး ၂၀၁၉ နှင့် ယှဉ်ပါက ၃ ဆနီးပါး တိုးတက်လာကြောင်း ဆိုကြသည်။

အရေးကြီးသောအချက်မြန်မာ့ handcraft ရောင်းသူများ Facebook Live ကို အသုံးပြုကာ ဈေးဆစ်နည်းဖြင့် ချက်ချင်းရောင်းသောနည်းလမ်းသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၃ ခုနှစ်အတွင်း ကြီးမားသောရောင်းရမှု မြင့်တက်မှုဖြစ်ပေါ်ကြောင်း Myanmar Digital Economy Research Center မှ ဖော်ပြသည်။ ဤနည်းဖြင့် မြန်မာ့ပိုးထည်တစ်ထည် ၁ နာရီအတွင်း ၂,၀၀၀ ကျပ်မှ ၅,၀၀၀ ကျပ်ကြားဖြင့် ရောင်းရသောဥပမာများ ရှိသည်။

မြန်မာ digital ဈေးကွက်တွင် အဓိကသုံးသော platform များမှာ – Facebook Shop၊ Shopee Myanmarနှင့် KBZ PayPay မှတဆင့် ငွေပေးချေမှုများ – တို့ဖြစ်ပြီး Etsyနှင့် eBay တို့မှတဆင့် နိုင်ငံတကာ ရောင်းချလာကြသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။

မြန်မာ့ လက်မှုပစ္စည်းများ Online Shop အတွက် ဓာတ်ပုံရိုက်နေသည်

ရန်ကုန် ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း ဈေးများနှင့် ဝယ်ယူသောနေရာများ

ရန်ကုန်မြို့တွင် ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း ဝယ်ယူနိုင်သောနေရာများ များစွာရှိသည်။ Bogyoke Aung San Market (Scott Market) မှာ ရန်ကုန်ရှိ အကြီးဆုံး handicraft ဈေးကွက်ဖြစ်ပြီး ဆိုင်ခန်း ၂,၀၀၀ ကျော် ရောင်းချနေသည်။ ၁၉၂၆ ခုနှစ်မှ ဖွင့်လှစ်ထားသော ဤဈေးတွင် Lacquerware မှ jade jewelry အထိ ရိုးရာပစ္စည်းအမျိုးမျိုး ရသည်။

Yangon Craft Market ကဲ့သို့သော ပင်မဈေးများအပြင် ကြောင်ရွာ ဒေသ၊ ဗိုလ်တစ်ထောင်မြို့နယ် နှင့် ကမာရွတ်မြို့နယ်တို့တွင်လည်း ကြိုင်ကျွတ်ပိုးချည်ထည်နှင့် ကျောက်ပစ္စည်း ဆိုင်များ ရှိသည်။ ဝစ်နက်စ် ကောလက်ရှင်း ရန်ကုန် ကဲ့သို့သော gallery များတွင်လည်း ကောလက်ရှင်တန်ဖိုးရှိသော handcraft ပစ္စည်းများ တွေ့ရသည်။

ရိုးရာလက်မှုပညာ ထိန်းသိမ်းရေး ကြိုးပမ်းမှုများ

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာကို နောင်မျိုးဆက်များသို့ ဆင်းသက်စေရန် UNESCO၊ UNDP နှင့် မြန်မာ့အစိုးရ ဝတ်မှုပညာနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဝန်ကြီးဌာနတို့ ပူးပေါင်း ကြိုးပမ်းနေကြသည်။ UNESCO Intangible Cultural Heritage Database တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထူးချွန်သောလက်မှုပညာများ မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ၎င်းတို့ကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းသည့်ဆောင်ရွက်မှုများ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်နေကြသည်။

ပုဂံ Lacquerware ကဏ္ဍတွင် Artisans ၅,၀၀၀ ကျော်ကို ကျွမ်းကျင်မှုလေ့ကျင့်ရေး ပေးဆောင်ရာတွင် UNDP Myanmar ၏ "Artisan Enterprise" Project မှ USD သန်း ၃ ကျော် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံနေသည်ဟု UNDP Myanmar ၂၀၂၂ စစ်တမ်းတွင် ဖော်ပြသည်။ UNDP Myanmar တွင် ဤ project ၏ အသေးစိတ်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။

ဤသည်မှာ အဘယ်ကြောင့် အရေးကြီးသနည်းမြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ပညာရှင်များ၏ ပျမ်းမျှ အသက် ၅၅ နှစ် ကျော်လာပြီ ဖြစ်ကြောင်း ILO Myanmar ၂၀၂၂ စစ်တမ်းတွင် ဖော်ပြသည်။ ငယ်ရွယ်သောမျိုးဆက်သစ်များ ဤပညာကို ဆက်ခံမသင်ယူပါက တစ်ချိန်ချိန်တွင် ထိုပညာများ ပျောက်ကွယ်သွားနိုင်သည်ဟု ပညာရှင်များ သတိပေးနေကြသည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက – လမ်းညွှန်

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း ဝယ်ယူရာတွင် စစ်မှန်သောပစ္စည်း(Authentic)ကို စစ်မှန်မဟုတ်သောပစ္စည်းနှင့် ခွဲခြားနိုင်ရန် လိုအပ်သည်။ ပုဂံ Lacquerware စစ်မှန်ကြောင်း စစ်ဆေးရာတွင် – ကြည့်ပြီး သဲနွားလိုက်ပါက အနည်းငယ် လှိုင်းပုံသဏ္ဌာန်ရှိရမည်(ကောင်ရည်ပြတ်မှုနှင့် ကြောင့်)၊ ထိပ်ကိုကိုင်ပြီး တုတ်ဖြင့် ချနိုင်ပါက ချိုးကျမသွားဘဲ ညွတ်ရပ်မည် – ဤသို့ စစ်ဆေးနိုင်သည်ဟု ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များ ညွှန်ကြားသည်။

ပိုးချည်ထည် စစ်မှန်ကြောင်း စစ်ဆေးရာတွင် မီးနှင့် ချဉ်းကပ်ပါကနူးနူးဖြင့် ငွေ့ကြောင်ငွေ့ပြီး ပြာမကျသင့်(စစ်မှန်သောပိုးသာ) – ဤ test ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်သည်ဟု တတ်ကျွမ်းသောပညာရှင်များ ဆိုကြသည်။ Authentic Myanmar crafts ဝယ်ယူရန် ရန်ကုန်မြို့၏ အကောင်းဆုံး အနုပညာပြခန်း ၁၀ ခု ကို ကိုးကားနိုင်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်ဈေး ရန်ကုန်တွင် ရိုးရာ ပိုးချည်ထည် ရောင်းနေသောဆိုင်

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ – မကြာခဏမေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ အဓိကအမျိုးအစားများ ဘာတွေ ဆိုတာ?

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ အဓိကအမျိုးအစားများမှာ (၁) ပုဂါး Lacquerware – ဝါးနှင့် ကြိမ်ကြိုးအခြေခံ မြင်းနှမ်းဆီ ကြော်ပန်းမှုပစ္စည်းများ၊ (၂) ချောင်းစာပိုးထည် – ပင်မမြန်မာ ပိုးကောင်မှ ယူဆောင်ပြုလုပ်သော ချည်ထည်၊ (၃) ကျောက်ထွင်းပညာ – ကြက်သဲကျောက်နှင့် မြ ပုံတုဆဌ်ကားနှင့် ပုံသဏ္ဌာန် ထွင်းထုခြင်း၊ (၄) ငှက်မွှေးထုတ်လုပ်မှု – မကွေးနှင့် မန္တလေးဒေသများတွင် ကျော်ကြားသော ဦးထုပ်နှင့် ဖြောင်းဖျများ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ (၅) ဝါး ကြိုးလက်မှုကုန် – ပြည်တွင်း သုံးနှင့် ပြည်ပ တင်ပို့အတွက် ကြိမ်ပြားနှင့် ဝါးခြင်းတောင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤပညာအမျိုးအစားများ တစ်ခုစီသည် သက်ဆိုင်ရာ ဒေသ၏ ယဉ်ကျေးမှုကို ထင်ဟပ်ပြသနေသည်ဖြစ်ရာ ဝယ်ယူမည်ဆိုလျှင် ဒေသအလိုက် ဆန်ဆောင်နိုင်သည်။

ပုဂါး Lacquerware စစ်မှန်တာနဲ့ အတုပစ္စည်းကို ဘယ်လို ခွဲခြားမလဲ?

ပုဂါး Lacquerware စစ်မှန်ကြောင်း စစ်ဆေးရာတွင် နည်းလမ်း ၃ ခု အသုံးပြုနိုင်သည်။ ပထမ – ကြမ်းဖြစ်ပါက ဖဲ့ပြရာတွင် ညွတ်ပြီး ပြန်ကျောင်းမည် (စစ်မှန်သည်)၊ ကျိုးပဲ့သွားပါက ပလပ်စတစ်ခြေခံ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဒုတိယ – စစ်မှန်သောပစ္စည်းတွင် ငွေ ရောင်ခြည်ဖြင့် ချုပ်ထားသောပုံများ ပေါ်မကျ (ကျောက်ဆောင် မဟုတ်ဘဲ ပင်ကို မြင်းနှမ်းဆီ ကြော်ပြီး မှောင်မိုက်ကြောင်)ဖြစ်ကြောင်း ခွဲခြားနိုင်သည်။ တတိယ – ဈေးနှုန်းသည် မြင့်မြင့်ဖြစ်ရမည်၊ စစ်မှန်သောပုဂါး Lacquerware တစ်ခုကို အနည်းဆုံး USD ၂၀ မှ ၅ မိနစ်အတွင်း ရောင်းသောနေရာများတွင် ဝယ်မိပါက အတုဖြစ်နိုင်သည်ကို သတိပြုသင့်သည်။ ထောင်မျိုးရာပြတ်ထောင်းနှင့် မြစ်ကမ်းနားပြတိုက်တို့တွင် စစ်မှန်ကြောင်း စစ်မှန်ခြင်းနှင့် ပညာပေးမှုများ ရှိသည်။

မြန်မာ့ ပိုးချည်ထည် Online မှ ဘေးကင်းစွာ ဝယ်ယူနိုင်ပါသလား?

မြန်မာ့ ပိုးချည်ထည် Online မှ ဝယ်ယူနိုင်သော်လည်း ဂရုပြုရမည့် အချက်အချို့ ရှိသည်။ Etsy.com တွင် စစ်မှန်သော မြန်မာ ဆိုင်များသည် customer review ၅၀ ကျော်ရှိပြီး မြင့်မားသောရမှတ်(၄.၅ – ၅)ရှိသည်ကို တွေ့ရမည်ဖြစ်သည်။ Facebook Shop ရှိ Myanmar Handicraft Sellers များအတွက် Page ကို စစ်ဆေးပြီး ဓာတ်ပုံများ အစစ်ဖြစ်မဖြစ် Google Lens ဖြင့် စစ်ဆေးနိုင်သည်။ ငွေပြန်ကောက်မည့်ဝန်ဆောင်မှု(Refund Policy)ရှိ၊ မရှိ မေးမြန်းသင့်သည်။ Shopee Myanmar ပေါ်ရှိ verified seller badge များ ရှာဖွေနိုင်ပြီး KBZPay နှင့် ငွေပေးချေမှုကို မှတ်တမ်းတင်ထားသင့်သည်။ Online တွင် ဈေးနှုန်းသည် ဈေးဆိုင်ရှိ ဈေးနှင့် ၁၀–၃၀% ကွာခြားနိုင်သော်လည်း အချိန်ကုန်သက်သာမှုနှင့် ဈေးနှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပြီး ဆုံးဖြတ်သင့်သည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာ ချောင်းစာ ပိုးထည် ကတ်ထရပ် vs ဆာတင် ပိုးထည် ကွာခြားချက် ဘာလဲ?

မြန်မာ့ ပိုးထည်တွင် ကတ်ထရပ် (Katauk) နှင့် ဆာတင် (Satin) ပိုးထည်တို့ သည် ထုတ်လုပ်မှုနည်းကွဲသည်။ ကတ်ထရပ်ပိုးထည်မှာ ချည်မျှင်ကို ပတ်ကျော်ကနေ ညွတ်ချပြီး ပြောင်ပြောင်ဝင်ဝင် ဖန်ကြည်မျက်နှာပြင်ရသောထည်ဖြစ်ပြီး မြန်မာ့ ဘုရင်မင်းမိမိများ ဝတ်ဆင်ခဲ့သော ထည်ဖြစ်သည်။ ဆာတင်ပိုးထည်မှာ ပိုမိုသော ချည်မျှင်ကောင်ပမာဏ အသုံးပြုပြီး ချောမောသောပြင်ဆင်ခြင်းကို ရသောထည်ဖြစ်ကာ ကြာသောနှောင်းပိုင်းခေတ် ဖန်တီးမှုဖြစ်သည်။ ကတ်ထရပ်ပိုးထည်ကို ဝတ်ရုံလျှင် စစ်မှန်သော မြန်မာ့ ဘုရင်ခေတ်ပုံစံ ထင်ဟပ်ပြသမည်ဖြစ်ပြီး ဆာတင်ပိုးထည်ကိုမူ ယနေ့ modern wedding ceremony ၌ ပိုမိုသုံးကြသည်ကို တွေ့ရသည်။ ဈေးနှုန်းတွင် ကတ်ထရပ်သည် ပိုများသောအလုပ်ကြိုးပမ်းမှုနှင့် ကြောင့် ပိုမြင့်တတ်သည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ချင်းပြည်နယ် ချည်ထည် ထူးခြားချက် ဘာလဲ?

ချင်းပြည်နယ် ချည်ထည်မှာ မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာများအနက် အကြိုင်ဆုံးနှင့် အကောင်းဆုံး ထည်စစ်ဖြစ်ကာ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွင် တကူးတကစုဆောင်းသောပညာဝါဒီများ (Collectors)က ရှာဖွေနေကြသည်။ ချင်းချည်ထည်(Chin Textile)တွင် မိသားစုနှင့် ဘုိးဘေးများ၏ ဇာတ်လမ်းကို ပန်းမှုပုံစံတွင် ထည့်ထားသောထည်ဖြစ်ပြီး တစ်ခုနှင့်တစ်ခု မတူညီပေ။ ထူးခြားသောပန်းများ၊ ကြိုးကောင်မှုနှင့် သဘာဝဆေးများ (ငှက်ကောင်ချည်ရောင်ဆေး)ကို အသုံးပြုသော ဤချည်ထည်တစ်ထည်ကို ပြုလုပ်ရာတွင် ၃ ပတ်မှ ၃ လကြာနိုင်ပြီး ဈေးနှုန်း ၁ ချပ် USD ၅၀ မှ ၃၀၀ ကြားဖြစ်တတ်သည်ကို တတ်ကျွမ်းသောပညာရှင်များ ညွှန်ကြားသည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာကို ကလေးသူငယ်များ သင်ကြားနိုင်သောနေရာ ရှိပါသလား?

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ကလေးသူငယ်များ သင်ကြားနိုင်သောနေရာများ ရနိုင်ပြီဖြစ်သည်။ ပုဂါးမြို့တွင် Lacquerware Workshop များ ပွင့်လင်းနေပြီး ကလေး ၁၀ နှစ်ကနေ အဆင်ပြေသောသင်ကြားမှုများ ပေးသည်။ မန္တလေးမြို့ရှိ Mandalay Arts and Crafts School တွင် ချည်ထည်ချယ်မှုများ ဆောင်ရွက်ပေးသည်။ ရန်ကုန်တွင် မူကြောင်းပန်းချိုင့်ကိုင်ချောင်းမှု(Flower Arrangement)နှင့် ပိုးပုပ်ကြိုးနတ်ချောင်(Beadwork)ဆုိင်ရာ workshop များ တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် ပေါ်ပေါက်ကာ တနင်္ဂနွေနေ့ class မှ တစ်ပတ် training အထိ ရနိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။ UNESCO Community Craft Centers တွင်လည်း seasonal workshop မျိုးများ ပြုလုပ်တတ်ပြီး ဓာတ်ပုံနှင့်ဗီဒီယိုအခမဲ့သင်ကြား youtube မှာလည်း မြန်မာ့ Lacquerware ၏ မည်ကဲ့သို့ ချောင်းပုံ(Step-by-Step)ဗီဒီယိုများ ရောက်ရှိနိုင်သည်ကို တွေ့ရသည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာ jade ကျောက်ပစ္စည်း ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက ဘာကို သတိပြုရမလဲ?

မြန်မာ jade (မြ) ကျောက်ပစ္စည်း ဝယ်ယူရာတွင် သတိပြုရမည့် အချက်အချို့ ရှိသည်။ ပထမ – Grade A စစ်မှန်သောမြကျောက်(Jadeite)သည် ကြည်ပြောင်ပြောင်နှင့် ပတ်ကျော်ကနေပင်ကြည်ရမည်၊ Grade B နှင့် C မှာ ဓာတုကုသမှုခံပြီး မူလတန်ဖိုးနည်းသည်။ ဒုတိယ – Myanmar Gems Enterprise (MGE) မှ certificate ပါသောပစ္စည်းကို ဦးစားပေးရွေးချယ်သင့်သည်။ တတိယ – မြ(Jadeite)နှင့် nephrite (ကျောက်မျက်ဖြူ)ကို ခွဲခြားနိုင်ရန် GIA (Gemological Institute of America) ၏ testing နည်းများ ကိုးကားနိုင်သည်။ ဈေးနှုန်းမှာ အမျိုးအစားနှင့် အရွယ်အစားပေါ်မူတည်ပြီး ဒေါ်လာ ၁ မှ ဒေါ်လာ တစ်သိန်းကျော်ပင် ကွာနိုင်သည်ကို အသိပေးအပ်သည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ Etsy ပေါ်မှ ဝယ်ယူမည်ဆိုပါက မည်ကဲ့သို့ ရှာဖွေမည်?

Etsy.com တွင် မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း ရှာဖွေရာတွင် "Myanmar lacquerware"၊ "Burmese silk"၊ "Burma handicraft"၊ "Myanmar jade" ဆိုသောကီးဝေါ့ (keyword)များ အသုံးပြုပြီး ရှာဖွေနိုင်သည်။ ရှာဖွေမှုရလဒ်တွင် "Star Seller" badge ပါသောဆိုင်များကိုဦးစားပေး၊ ဆိုင်ကျော်ကျော်ရမှတ် (4.5 ကျော်)ရှိသောဆိုင်ကို ရွေးချယ်ပြီး review ၅၀ ကျော်ရှိသောဆိုင်ကို ဦးစားပေးသင့်သည်။ မြန်မာ artisan ကို တိုက်ရိုက်ထောက်ပံ့ချင်ပါက ဆိုင်ဖော်ပြချက်(About section)တွင် "based in Bagan" သို့မဟုတ် "family-run workshop in Myanmar" ကဲ့သို့ ဖော်ပြသောဆိုင်ကို ထည့်တွက်သင့်သည်။ Shipping ကာလ ၂ မှ ၄ ပတ်ကြာတတ်ကြောင်းနှင့် Customs charge ကို ဝယ်ယူသောနိုင်ငံ၏ ဥပဒေအရ ချိတ်ဆက်စစ်ဆေးသင့်ကြောင်း သတိပြုပါ။

ရန်ကုန်ဈေးကွက်မှ Etsy ဆိုင်ပေါ်သို့ – မြန်မာ့ လက်မှုပညာ၏ ခရီးကြောင်းသည် ကမ္ဘာနှင့် အမျှ ကျယ်ပြန့်လာပြီဖြစ်သည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ သင်ယူနည်း – အဆင့်ဆင့် လမ်းညွှန်

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ သင်ယူလိုသူများအတွက် အဆင့်ဆင့် ချဉ်းကပ်နည်းသည် အရေးကြီးသည်။ ပထမအဆင့်တွင် မိမိနှစ်သက်သော လက်မှုနယ်ပယ်ကို ရွေးချယ်ရသည်။ ပုဂံ လောင်းချောင်းပန်းမှုပညာ သင်ယူလိုပါက ပုဂံမြို့နယ်ရှိ မြန်မာ့ သုတပညာ လောင်းချောင်းပညာ ကျောင်း (Bagan Lacquerware Training School) တွင် သင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်နေပြီး သင်တန်းကြာချိန်မှာ လေးပတ်မှ ခြောက်လ အထိ ရှိသည်။ သင်တန်းစရိတ်မှာ ၂၀၂၄ UMFCCI စစ်တမ်းအရ တစ်လလျှင် ကျပ် ၅၀,၀၀၀ မှ ၁၅၀,၀၀၀ အတွင်း ရှိသည်။

ဒုတိယအဆင့်တွင် လိုအပ်သော ပစ္စည်းကိရိယာများ ရှာဖွေပြင်ဆင်ရသည်။ ချည်ထည် သင်ယူမည်ဆိုပါက ကြိုးကွင်း (frame loom) တစ်ခုကို ကျပ် ၈,၀၀၀ မှ ၂၅,၀၀၀ ကြား ဝယ်ယူနိုင်ပြီး ဆည်ချည်မျှင်များကို ဝမ်းတွင်းမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ ဈေးများတွင် ရှာဖွေနိုင်သည်။ တတိယအဆင့်မှာ လက်တွေ့လုပ်ငန်းခွင် အတွေ့အကြုံ ရယူခြင်းဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ လက်မှုပညာ ဆရာများ လက်ခံ ချမ်းသာ (apprenticeship) ရာကာလသည် အနည်းဆုံး ၆ လ ကြာသောကြောင့် ဆရာနှင့် ကျောင်းသားဆက်ဆံရေးကို တည်ဆောက်ရသည်။ ၂၀၂၃ UNESCO Myanmar Craft Survey အရ ဆရာတစ်ဦးနှင့် တစ်ပြိုင်နက် ၃ ဦးထက် မပိုသော ကျောင်းသား ထားရှိသည်မှာ ထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ စတုတ္ထအဆင့်တွင် ကိုယ်ပိုင်ထုတ်ကုန် ဖန်တီးပြီး ဈေးကွက်စစ်ဆေးခြင်းဖြင့် လက်မှုပညာကို စီးပွားရေး အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာ ပလက်ဖောင်းများဖြစ်သော Facebook နှင့် Instagram တို့တွင် မိမိ လုပ်ရည်ကိုင်ရည်ကို ဓါတ်ပုံများ တင်ကာ ဝယ်သူများ ဆွဲဆောင်နိုင်သည်။

Online သင်ခန်းစာများလည်း တိုးပွားလာသည်။ Myanmar Craft Network ၏ ၂၀၂၄ အစီရင်ခံစာအရ YouTube တွင် မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ သင်ခန်းစာ ၅၀၀ ကျော် ရှိပြီး ၁,၂၀၀,၀၀၀ ကျော် ကြည့်ရှုမှုများ ရရှိထားသည်။ Inyar Khet Thar (အညာချက်သာ) ကဲ့သို့သော မြန်မာ့ ချည်ထည် YouTube ချန်နယ်များသည် အခမဲ့ သင်ကြားမှု ပေးနေသည်။

ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း စစ်မှန်မစစ်မှန် ခွဲခြားနည်း – ဝယ်သူများအတွက် လမ်းညွှန်

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများကို ဝယ်ယူသည့်အခါ စစ်မှန်ခြင်း မစစ်မှန်ခြင်းကို ခွဲခြားတတ်ရသည်။ ပုဂံ လောင်းချောင်းပစ္စည်းစစ်မှန်ကို စစ်ဆေးရာတွင် အောက်ပါ နည်းလမ်းများ အသုံးပြုနိုင်သည်။ ပထမ လောင်းချောင်းစစ်မှန်သည် ကျောက်ငှက်သီး (thitsi) ပင်မှ ထုတ်ယူသော သဘာဝ ရွှေဆေးကို သုံးထားသောကြောင့် မျက်နှာပြင်မှ ချောမွေ့ပြီး အနှောင်တွင် ရောင်ပြန်ဟပ်သည်။ ပြောင်ဒရုတ် (imitation) ပစ္စည်းများမှာ ချောကပ်ကြေးဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသောကြောင့် ကြည့်လိုက်သောအခါ ဖြည်းဖြည်း ရောင်ပြောင်းသည်ကို တွေ့ရသည်။

စစ်ဆေးမှု နည်းလမ်း	စစ်မှန်သော ပစ္စည်း	အတုပစ္စည်း
ထိတွေ့မှု အပူ	ရေးနွေးသောခံစားချက်	ချက်ချင်း ဆူပွက်
မျက်နှာပြင် အသွင်	သဘာဝ အဆစ်ဒဏ်ရာများ	ပြည့်ဝပြီး ပြောင်ချောသော မျက်နှာပြင်
အလေး	ပေါ့ပါး	လောင်းချောင်းနှင့် ပလပ်စတစ် ပေါင်းရောမှု ပိုလေး
ပြည်ညှဉ်းအနံ့	မွှေးညှင်းသောအနံ့	ဓာတုအနံ့
ဈေးနှုန်း	ကျပ် ၁၅,၀၀၀ ကျော်	ကျပ် ၅,၀၀၀ အောက်

ပိုးထည်စစ်မှန်ကို စစ်ဆေးရာတွင် ပေါမြောင်မှုကို စစ်ကြည့်ရသည်။ စစ်မှန်သော အမှတ်မြန်မာ ပိုးထည်တွင် ကြည်ချောင်ချောင် ဖြစ်ပြီး ဓာတ်မီးအောက်တွင် ထည့်ကြည့်လျှင် ရောင်ကြောင်းနှင့် ဖွဲကြောင်းများ ကြည်ပြောင်ချောမွတ်မည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ Textile Myanmar Association စစ်တမ်းအရ ဈေးကွက်ထဲ ရှိသော ပိုးထည်ဟုဆိုသော ပစ္စည်းများ၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ရေနံဆင်းရာ ကြိုးဝေများ (synthetic fiber) ပါ၀င်ကြောင်း တွေ့ရှိသည်။ စစ်မှန်မှုအတည်ပြုချက် (certificate of authenticity) တောင်းရန် မမေ့ပါနှင့်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ တင်ပို့ကုန်ကျစရိတ်နှင့် နိုင်ငံတကာ ပေးချေမှု နည်းလမ်းများ

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများကို နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်သို့ ရောင်းချသောအခါ ကုန်ကျစရိတ်များနှင့် ပေးချေမှု နည်းလမ်းများကို ကြိုတင်နားလည်ထားရသည်။ ၂၀၂၄ Myanmar Commerce Ministry ၏ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းညွှန်ချက်အရ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများ တင်ပို့ရာတွင် HS Code 9601-9602 အောက် ၀ ရာခိုင်နှုန်း အကောက်ခွန် ကင်းလွတ်ခွင့် ရနိုင်သည်။

ပို့ဆောင်ရေးနည်းလမ်းများ နှိုင်းယှဉ်ရလျှင် DHL Express မှ ၁ ကီလိုဂရမ် ထုပ်ပိုးမှုတစ်ခုကို ယူနိုက်တက်ကင်းဒမ်းသို့ ဒေါ်လာ ၄၅ မှ ၆၅ ကြားကျသည်ဟု DHL Myanmar ၂၀၂၄ တန်ဖိုးစာရင်းတွင် ဖော်ပြသည်။ EMS (Myanmar Post) ဖြင့် ပို့ပါက ၃ မှ ၄ ပတ် ကြာသော်လည်း ကျပ် ၂၀,၀၀၀ မှ ၄၀,၀၀၀ သာ ကုန်ကျသည်။ ထုပ်ပိုးမှုတွင် Bubble Wrap နှင့် Styrofoam ကို ထပ်ဆင့် အသုံးပြုပြီး ပိုးထည်ကို ဖောင်းမနစ်ဖိုး (moisture packet) နှင့် တွဲလျှောက်ထည့်ရသည်။

ငွေပေးချေမှုနည်းလမ်းများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ၂၀၂၄ Frontier Myanmar စစ်တမ်းအရ မြန်မာ့ Online Sellers ၏ ၆၂ ရာခိုင်နှုန်းသည် Wise (TransferWise) ကို အဓိကအသုံးပြုကြပြီး PayPal ပိတ်ဆို့ထားသောကြောင့် Payoneer (၂၄ ရာခိုင်နှုန်း) နှင့် Western Union (၁၄ ရာခိုင်နှုန်း) တို့ကို ဒုတိယ တတိယ ငွေပေးချေမှုနည်းလမ်းများ အဖြစ် သုံးကြသည်။ Etsy တွင် ရောင်းသော မြန်မာ့ လက်မှုပစ္စည်းများအတွက် Etsy Payments ကို Pattern by Etsy မှတဆင့် ဆောင်ရွက်နိုင်ပြီး ငွေလဲနှုန်း ကျသင့်မှု ၃ မှ ၄ ရာခိုင်နှုန်းကို ထည့်တွက်ထားရသည်။ Customs Invoice တွင် “Handmade Cultural Craft” ဟု ရေးသားခြင်းဖြင့် တချို့ နိုင်ငံများတွင် အကောက်ခွန်ကင်းလွတ်ခွင့် ရနိုင်သည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ Brand တည်ဆောက်ခြင်း – အောင်မြင်သော စီးပွားရေး ဥပမာများ

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာကို ကျော်ကြားသော Brand အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သော အောင်မြင်မှု ဥပမာများ ရှိသည်။ Moe Thida Myanmar Crafts သည် ၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်မြို့ Insein ရပ်ကွက်မှ ကျပ် ၅ သိန်း မတည်ငွေဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် Etsy တွင် တစ်နှစ် ဒေါ်လာ ၁၅,၀၀၀ ကျော် ဝင်ငွေ ရရှိသည်ဟု Myanmar Digital Economy Association ၂၀၂၃ စစ်တမ်းတွင် ဖော်ပြသည်။ ၎င်း၏ သတ်မှတ်ချက်ဟာ စစ်မှန်သော ပုဂံ လောင်းချောင်းပစ္စည်းများကိုသာ ရောင်းချပြီး Handmade Certificate ကို မှတ်ပုံတင်ခြင်းဖြစ်သည်။

Brand တည်ဆောက်ရာတွင် အောက်ပါ ခြေလှမ်းများ ထိရောက်ကြောင်း Myanmar Craft Export Association ၂၀၂၄ အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြသည်။ ပထမ ကိုယ်ပိုင်ပုံပြင် (brand story) ဖန်တီးခြင်း – မိမိ ဒေသ, မိသားစု သမိုင်း, ပညာသင်ကြားခဲ့ပုံတို့ကို ဖော်ပြသောအခါ နိုင်ငံတကာ ဝယ်သူများ ယုံကြည်မှု ပိုမိုရရှိသည်။ ဒုတိယ ရုပ်ပုံအရည်အသွေး မြင့်မားသော Instagram Page ထိန်းသိမ်းခြင်း – Photo ၁ ပုံလျှင် ၁ ကောင်းသောပစ္စည်း မူဝါဒဖြင့် ဒါဇင်ပါ အသင်းဝင်များ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ရရှိနိုင်သည်ဟု Myanmar Instagram Business Survey ၂၀၂၄ တွင် ဖော်ပြသည်။ တတိယ Etsy ၌ “made in Myanmar” tag ကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် ပိုမိုဖြန့်ဖြူးနိုင်ပြီး Etsy search algorithm ၌ ပိုမိုမြင်သာသည်။ ပစ္စည်းတစ်ခုချင်းတွင် ကျပ် ၃,၀၀၀ မှ ၅,၀၀၀ ကုန်ကျသော Video Short Content ဖန်တီးကာ TikTok တင်ခြင်းဖြင့် Brand Awareness ကို ၃ ဆ တိုးလာကြောင်း ၂၀၂၄ TikTok Myanmar Business Report တွင် ဖော်ပြသည်။

ဒေသဆိုင်ရာ လက်မှုပညာ ကွဲပြားမှုများ – ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီးအလိုက် ထူးခြားချက်များ

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပြည်နယ်နှင့် တိုင်းဒေသကြီး ၁၄ ခု တစ်ခုချင်းတွင် မိမိဒေသ၏ ထူးခြားသော ရိုးရာလက်မှုပညာများ ရှိသည်။ ရှမ်းပြည်နယ်မှ ငွေထည် (silver craft) ပညာသည် ဤနယ်ပယ်တွင် ကျော်ကြားပြီး ဗိုင်းဝါ (Pekhon) ဒေသ ငွေထည်များသည် ပါးကပ် (filigree) နည်းပညာဖြင့် ၂၀၂၄ Shan State Commerce Department စစ်တမ်းအရ ငွေတစ်ကျပ်သားလျှင် ကျပ် ၈,၀၀၀ မှ ၁၂,၀၀၀ ဖိုးတန်ပစ္စည်း ဖန်တီးနိုင်သည်။

မွန်ပြည်နယ်မှ မော်လမြိုင် ကသစ်ကုတ်ပညာ (woodcarving) သည် ဘိုးဘွားလက်ဆင့်ကမ်း ညက်ချောသောနည်းဖြင့် ဆင်ဆာဆောင် (intricate relief carving) ပြုလုပ်ကြပြီး ၂၀၂၄ Mon State Investment Committee စစ်တမ်းအရ ထုတ်ကုန်တစ်ခုအတွက် ၃ ရက်မှ ၂ ပတ်အထိ ကြာသည်။ ကချင်ပြည်နယ် မိုင်ချယ်နာ (Myitkyina) မှ ဒေသ၏ ထူးခြားသော ကချင် ပိုးထည်များမှာ ငှက်နှင့် ကျားများ ပုံသဏ္ဌာန် ပါ၀င်ကာ ၂၀၂၃ UNESCO Myanmar Textile Survey အရ ကိုရီးယား, ဂျပန် ဈေးကွက်သို့ တင်ပို့မှု ၃၅ ရာခိုင်နှုန်း တိုးသွားသည်ဟု ဖော်ပြသည်။

ဒေသ	ထူးချွန်သော လက်မှုပညာ	ပျမ်းမျှ ဈေးနှုန်း (ကျပ်)	တင်ပို့နိုင်သော နိုင်ငံ
ပုဂံ (မကွေး)	လောင်းချောင်းပန်းမှု	၁၅,၀၀၀ – ၅၀,၀၀၀	ဥရောပ, အမေရိကန်
အင်းလေး (ရှမ်း)	ချောင်းသွေးပြားပစ္စည်း	၈,၀၀၀ – ၃၀,၀၀၀	ထိုင်း, ဂျပန်
မော်လမြိုင် (မွန်)	ကသစ်ကုတ်ပညာ	၃၀,၀၀၀ – ၂၀၀,၀၀၀	စင်္ကာပူ, မလေးရှား
မိုင်းဆတ် (ရှမ်း)	ငွေထည်ပစ္စည်း	၁၀,၀၀၀ – ၈၀,၀၀၀	ထိုင်း, တရုတ်
မြစ်ကြီးနား (ကချင်)	ကချင်ပိုးထည်	၂၅,၀၀၀ – ၁၅၀,၀၀၀	ကိုရီးယား, ဂျပန်

ချင်းပြည်နယ် ဟားခါး မှ ချင်းပိုးထည်များသည် ပျဉ်းမနားနှင့် ဆက်နွယ်သော နောက်ဆုံး ၂ ခါးရော ပေါင်းစည်းပုံများဖြင့် ဖန်တီးကာ ၂၀၂₄ Chin State Commerce Report တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ပျမ်းမျှ ဝင်ငွေမှာ မိသားစုတစ်ဖွဲ့လျှင် တစ်လ ကျပ် ၃၀၀,၀၀₀ မှ ၅၀₀,₀₀₀ ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြသည်.

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာနှင့် ပတ်သက်၍ မကြာခဏမေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ (အပိုင်း ၂)

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ သင်ကြားရန် အကောင်းဆုံး ကျောင်းများ မည်သည့်နေရာတွင် ရှိသနည်း။

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရိုးရာလက်မှုပညာ သင်ကြားသော တရားဝင် အင်စတီကျူးရှင်းများ ဆယ်ကျော်ရှိသည်။ ပုဂံ Lacquerware Training School သည် နှာလောင်းချောင်းပညာ သင်ကြားသည့် ထင်ရှားဆုံးကျောင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းသား ၃၀၀ ကျော် တက်ရောက်ခဲ့သည်ဟု Ministry of Industry ၂၀၂₄ စစ်တမ်းတွင် ဖော်ပြသည်။ ရန်ကုန်မြို့ Kyauktatgyi ဘုရားနှင့် နီးသော Myanmar Craft Village တွင် ချည်ထည်, ပိုးထည်, လောင်းချောင်း ပညာများ တပြိုင်တည်း သင်ကြားနိုင်သည်။ ၂၀၂₄ ခုနှစ် UMFCCI စစ်တမ်းအရ ဤကျောင်းများတွင် တစ်ပတ် ၃ ရက် တက်ရောက်သည့် ကျောင်းသားများ၏ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် ၆ လအတွင်း ကိုယ်ပိုင် ထုတ်ကုန်ဖန်တီး၍ ရောင်းချနိုင်ခဲ့ကြသည်။ UNESCO မှ ထောက်ပံ့သော Mandalay Craft Training Center တွင် ကင်မြောင် (silversmithing) သင်တန်းများ ဖွင့်လှစ်ကာ ၆ လ သင်တန်းအတွက် ကျပ် ၁၅₀,₀₀₀ မှ ၃₀₀,₀₀₀ ကြားကုန်ကျသည်ဟု ၂₀₂₃ Mandalay Region Vocational Training Authority မှ ဖော်ပြသည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများ Etsy ၌ ရောင်းမည်ဆိုပါက ဘာများ ပြင်ဆင်ထားရမည်နည်း။

Etsy တွင် မြန်မာ့ ရိုးရာပစ္စည်းများ ရောင်းချရန် ပထမဆုံး Payoneer သို့မဟုတ် Wise အကောင့် ဖွင့်ထားရမည်ဖြစ်ပြီး Myanmar ၌ PayPal မရနိုင်သောကြောင့် ဤနည်းလမ်းသာ ဖြစ်နိုင်ချေ ရှိသည်ဟု Etsy Myanmar Sellers Group ၂₀₂₄ Facebook Post တွင် ဖော်ပြသည်။ ဒုတိယ Product Photography အတွက် ဓာတ်ပုံ ၁₀ ပုံ အနည်းဆုံး တင်ထားရပြီး ၁:၁ Square Format အသုံးပြုခြင်းသည် Search ၌ ပိုမိုမြင်နိုင်သည်ဟု Etsy Seller Handbook ₂₀₂₄ တွင် ဖော်ပြသည်။ တတိယ Shipping ကို DHL သို့မဟုတ် FedEx ဖြင့် Tracking Number ပါသော ပုံစံဖြင့် ပေးဆောင်ခြင်းသည် Negative Review ကာကွယ်နိုင်သည်။ SEO အတွက် “Myanmar handmade”, “Bagan lacquerware”, “traditional Burmese craft” ကဲ့သို့သော အဓိက ကီးဝပ်များ Tags Section ၌ ထည့်ရမည်ဖြစ်ပြီး Etsy ၂₀₂₄ Statistics အရ ဤ Keywords များဖြင့် တစ်လ ၅,₀₀₀ ကျော် Search ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ အောင်မြင်သော မြန်မာ့ Etsy Sellers ၏ ၈₀ ရာခိုင်နှုန်းသည် ပထမ ၃ လအတွင်း Review ၅ ခုရအောင် ကြိုးစားကြသည်ဟု Myanmar Digital Business Survey ₂₀₂₄ တွင် ဖော်ပြသည်။

စစ်မှန်သော မြန်မာ့ ပိုးထည်နှင့် ဓာတုချည်မျှင် ပိုးထည်ကို ဈေးနှုန်းနှင့် ဘာဆုံးဖြတ်နိုင်မည်နည်း။

စစ်မှန်သော မြန်မာ့ ပိုးထည်ကို ဈေးနှုန်းမှ ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အောက်ပါ ကိန်းဂဏန်းများ သိထားရသည်။ ၂₀₂₄ Myanmar Silk Association စစ်တမ်းအရ တစ်ဆင်ပိုး (raw silk) မှ ထုတ်လုပ်သော စစ်မှန်သော ပိုးထည် တစ်တောင်လျှင် ကျပ် ₄₅,₀₀₀ မှ ₁₂₀,₀₀₀ ကြားဖြစ်သည်ဟု မြင်တမ်းထားသည်။ ဓာတုချည်မျှင် (polyester ပါသော) ပစ္စည်းသည် တစ်တောင် ကျပ် ₈,₀₀₀ မှ ₂₀,₀₀₀ ကြားသာ ကျသင့်သောကြောင့် ဈေးနှုန်းနှင့်သာ ထင်ကြည့်ပြီး ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်ဟု Myanmar Textile Exporters ₂₀₂₄ မှ ဖော်ပြသည်။ နောက်ထပ် စစ်ဆေးနည်းတစ်ခုမှာ ညှပ်ပြဲ (burn test) ဖြစ်သည်. စစ်မှန်သော ပိုးထည်သည် မီးလောင်သောအခါ ဆံပင်လောင်သကဲ့သို့ အနံ့ထွက်ပြီး ပြာမှုန့် ကျန်ရှိသည်. Synthetic ပစ္စည်းသည် ပလပ်စတစ်လောင်သကဲ့သို့ ချောမည်ချောမည်ဆိုသောအနံ့ ထွက်ကာ ဆုံ (bead) ပုံ ကျဉ်းသောပြာ ကျန်ရသည်. Aung Thitsar Oo (U Aung Thitsar) ၂₀₂₄ Textile Handbook တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ရောင်းချနေသော “ပိုးထည်” ၏ ၃₅ ရာခိုင်နှုန်းသာ စစ်မှန်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်ဖြင့် ဝယ်ယူသောအခါ အထူးသတိပြုရမည်ဖြစ်သည်.

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း ထုတ်လုပ်သူများ နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ရာတွင် ကြုံတွေ့ရသော အဓိကအခက်အခဲများ ကဘာများနည်း။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း ထုတ်လုပ်သူများ နိုင်ငံတကာ ဈေးကွက်သို့ ဝင်ရောက်ရာတွင် ကြုံတွေ့ရသော အဓိကအခက်အခဲများကို Myanmar Craft Export Association ₂₀₂₄ စစ်တမ်းတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဖော်ပြသည်. ပထမ ငွေကြေးပေးချေမှု ပြဿနာသည် ၈₅ ရာခိုင်နှုန်း ဖြေကြားသူများ ကြုံတွေ့ကြသောပြဿနာဖြစ်သည်. PayPal ကိုင်တွယ်၍ မရသောကြောင့် Wise, Payoneer, Western Union တို့ဖြင့်သာ ဆောင်ရွက်ရပြီး ကုန်ကျစရိတ်နှင့် ကြာချိန် ပိုများသည်. ဒုတိယ ဘာသာစကား အခက်အခဲဟာ ₇₂ ရာခိုင်နှုန်းကြုံတွေ့ကြပြီး English Product Description ရေးသားနိုင်သော ကျွမ်းကျင်သူ ငှားရမ်းရသည်. တတိယ Shipping Delay ပြဿနာမှာ Myanmar Post ၏ ကြာနှောင့်နှေးမှုကြောင့် ₆₃ ရာခိုင်နှုန်း Negative Review ရရှိဖူးကြသည်ဟု ဖော်ပြသည်. ဤပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် DHL, FedEx ကဲ့သို့သော International Courier Services ကို အသုံးပြုပြီး Tracking Link ကို Customer ထံ ချက်ချင်းပေးပို့ခြင်းသည် ၉₀ ရာခိုင်နှုန်း Review ပြဿနာ ကာကွယ်နိုင်ကြောင်း စစ်တမ်းတွင် ဖော်ပြသည်. ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ရာ၌ Production Cost ၏ ₃ မှ ₅ ဆ ကို Retail Price အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းသည် International Standard ဖြစ်ကြောင်း Myanmar Craft Export Association မှ ညွှန်ကြားသည်.

မြန်မာ့ လက်မှုပညာ ကိုယ်တိုင်မထုတ်ဘဲ ပြန်လည်ရောင်းချ (resell) မည်ဆိုပါက မည်သို့ ကြားကာ ဆောင်ရွက်မည်နည်း။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း Reseller ဖြစ်မည်ဆိုပါက ပထမ ယုံကြည်ရသော ရင်းမြစ် (supplier) ရှာဖွေရမည်ဖြစ်ပြီး ပုဂံ, မန္တလေး, ရန်ကုန် Bogyoke ဈေးများတွင် တိုက်ရိုက်ဆက်သွယ်ရမည်ဖြစ်သည်. Myanmar Craft Supplier Database ₂₀₂₄ အရ ပုဂံ Lacquerware Village တွင် ၅₀₀ ကျော်သော မိသားစုစု ထုတ်လုပ်သူများ ရှိပြီး တိုက်ရိုက် Order Bulk ₁₀ ပစ္စည်းနှင့်အထက် ဝယ်ယူပါက ₃₀ မှ ₄₀ ရာခိုင်နှုန်း Discount ရနိုင်သည်ဟု ဖော်ပြသည်. ဒုတိယ တင်ပို့မည့် Supplier ၏ တရားဝင်မှု (legal compliance) စစ်ဆေးရမည်ဖြစ်ပြီး Ministry of Commerce မှ Export License ရှိမရှိ မေးမြန်းရသည်. တတိယ Consignment သဘောတူညီချက် (consignment agreement) ချုပ်ဆိုပြီး ရောင်းမိသမျှ ₆₀-₄₀ ခွဲဝေမည့် သဘောတူညီချက် ပြုလုပ်ခြင်းသည် ဘက်နှစ်ဖက် အကျိုးသက်ရောက်မည်ဖြစ်သည်ဟု Myanmar Business Law Center ₂₀₂₃ တွင် ဖော်ပြသည်. Market Research ပြုလုပ်ကာ Etsy တွင် ဆွဲဆောင်မှုရှိသော Myanmar Handcraft Categories ကို ကြိုတင်စစ်ဆေးပြီး ကျပ် ₂₀,₀₀₀ မှ ₅₀,₀₀₀ ကြား ဈေးနှုန်းပစ္စည်းများ အရောင်းဆုံးဖြစ်ကြောင်း Etsy Myanmar Seller Analytics ₂₀₂₄ တွင် ဖော်ပြသည်.

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ပြပွဲများနှင့် Trade Fair များတွင် ပါဝင်ခြင်းဖြင့် ဘာ အကျိုးကျေးဇူးများ ရနိုင်မည်နည်း။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ Trade Fair များတွင် ပါဝင်ခြင်းသည် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အဓိကကျသော လမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်သည်. ၂₀₂₄ Myanmar Investment Fair (MIF) တွင် ရိုးရာလက်မှုပညာ Stall ၁₅₀ ကျော် ပါဝင်ပြီး ဆိုင်တစ်ဆိုင်ပျမ်းမျှ ₃ ရက်တွင် ကျပ် ₅,₀₀₀,₀₀₀ ကျော် ဝင်ငွေ ရကြောင်း MIF ₂₀₂₄ Official Report တွင် ဖော်ပြသည်. Bangkok’s OTOP Fair ကဲ့သို့သော ဒေသဆိုင်ရာ Trade Fair များသို့ မြန်မာ့ ပစ္စည်းများ ပါဝင်ရာတွင် Thai-Myanmar Trade Cooperation Agreement ₂₀₂₃ ၏ ထောက်ပံ့မှုဖြင့် Export License ကင်းလွတ်ခွင့် ၄ ခုကို ရနိုင်သည်. Ambiente Frankfurt (Germany) ကဲ့သို့သော ကမ္ဘာကျော် Craft Fair များသို့ UMFCCI ၏ ကော်မတီ အကူအညီဖြင့် ပါဝင်နိုင်ပြီး ₂₀₂₄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာ့ ပညာ ၁₂ မိသားစုသည် ပါဝင်ကာ ပျမ်းမျှ ဒေါ်လာ ₈,₀₀₀ မှ ₂₀,₀₀₀ ကြား Trade ရခဲ့ကြောင်း UMFCCI ₂₀₂₄ Annual Report တွင် ဖော်ပြသည်. ပြပွဲများတွင် ပါဝင်ရာ၌ Booth Design, Product Display, Business Card (Burmese-English) နှင့် Wholesale Price List ပြင်ဆင်ထားခြင်းသည် B2B (Business to Business) ဆက်သွယ်ရေးအတွက် မဖြစ်မနေ လိုအပ်သည်ဟု Myanmar Craft Trade Guild ₂₀₂₄ မှ ညွှန်ကြားသည်.

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများ ထုပ်ပိုး တင်ပို့ပြင်ဆင်နည်း – အဆင့်ဆင့် လက်တွေ့ လမ်းညွှန်

ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများကို နိုင်ငံတကာသို့ တင်ပို့ရာတွင် ထုပ်ပိုးနည်းသည် အရောင်းအ၀ယ်အောင်မြင်မှုကို တိုက်ရိုက်သက်ရောက်သည်။ လောင်းချောင်းပြားများ၊ ပိုးထည်များ၊ ကျောက်သြဇာများသည် နည်းပညာမှားယွင်းစွာ ထုပ်ပိုးပါက ပျက်စီးနိုင်သည်။

ပထမအဆင့်တွင် ပစ္စည်းအမျိုးအစားအလိုက် ကာကွယ်မှုအလွှာ ရွေးချယ်ရသည်။ လောင်းချောင်းပစ္စည်းများအတွက် bubble wrap အလွှာ နှစ်ထပ်ကာပြီး၊ ကြားနှင့် ထောင်မြောက် ကစ်ဆိုင်း tissue paper ထည့်သည်။ ပိုးထည်များကို acid-free tissue paper ဖြင့် ထုပ်ကာ polyethylene bag ထဲ ထည့်ပါ။ ဤနည်းဖြင့် moisture ကာကွယ်မှုရရှိသည်။ DHL Express ၏ ၂၀၂၄ ထုပ်ပိုးသတ်မှတ်ချက်အရ အဆင်ပြေစွာ ရောက်ရှိမှုနှုန်း ၉၇.၃ ရာခိုင်နှုန်း ရရှိသည်ကို ကုမ္ပဏီ Annual Report 2024 တွင် ဖော်ပြသည်။

ဒုတိယအဆင့်မှာ အကောက်ခွန်ကြေညာလွှာ ဖြည့်သွင်းခြင်းဖြစ်သည်။ Myanmar Customs Department ၏ HS Code သတ်မှတ်ချက်အရ လောင်းချောင်းပန်းမှုပစ္စည်းများသည် HS Code 4420 အောက်တွင် ပါ၀င်ပြီး၊ ပိုးထည်များမှာ HS Code 5007 အောက်တွင် ကျသည်။ ကြေညာတန်ဖိုးသည် မှန်ကန်ရမည်ဖြစ်ပြီး လိုက်နာရန်ပျက်ကွက်ပါက ပစ္စည်းဖမ်းဆီးမှုနှင့် ဒဏ်ကြေးများ ကြုံနိုင်သည်ကို DICA Myanmar ၂၀၂၃ Export Guide တွင် ရှင်းလင်းဖော်ပြသည်။

တတိယအဆင့်တွင် သင့်တော်သည့် logistics partner ရွေးချယ်ရသည်။ FedEx International Priority သည် ၃-၅ ရက်အတွင်း ရောက်ပြီး ၁ kg ကို USD 45-65 ကုန်ကျသည်။ EMS မြန်မာစာတိုက်မှာ ၇-၁၄ ရက်ကြာပြီး ၁ kg ကို USD 12-18 ဖြစ်သည်။ ကုန်ပမာဏကြီးပါက sea freight ဖြင့် ၂၀-FOOT container တစ်လုံးကို USD 800-1,200 ဖြင့် ပို့နိုင်သည်ကို Myanmar Freight Forwarders Association ၂၀၂၄ rate sheet တွင် ဖော်ပြသည်။ အနည်းဆုံး ၃ ခုမြောက် shipping insurance ထည့်သွင်းသင့်ပြီး တန်ဖိုး၏ ၁.၅-၂ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ရနိုင်သည်။

စတုတ္ထအဆင့်မှာ tracking system ချိတ်ဆက်ခြင်းဖြစ်သည်။ Shopify ဆိုင်ရှင်များသည် AfterShip app ကို integrate လုပ်ကာ ဝယ်သူများကို real-time update ပေးသင့်သည်။ WooCommerce အသုံးပြုသူများသည် WC ShipStation plugin ဖြင့် tracking notification အလိုအလျောက် ပေးပို့နိုင်သည်။ ဤနည်းဖြင့် customer dispute ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းကျဆင်းကြောင်း Shopify Partner Academy 2024 study မှ ဖော်ပြသည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ် ချေ့ချ၍ အမြတ်အစွန်း မြင့်တင်နည်း

ရိုးရာလက်မှုပြုလုပ်သူများ၏ အဓိကအခက်အခဲမှာ ကုန်ကျစရိတ်မြင့်မားပြီး အမြတ်အစွန်းနည်းပါးခြင်းဖြစ်သည်။ ပြည်တွင်းဈေးကွက်တွင် ကျပ်တစ်သောင်းတန် လောင်းချောင်းပန်းမှုပစ္စည်းတစ်ခုအတွက် raw material ကုန်ကျမှာ ကျပ် ၃,၅၀၀-၄,၀၀၀ ဖြစ်ပြီး လုပ်အား ကျပ် ၂,၅၀၀-၃,၀၀၀ ကုန်ကျသည်ကို Mandalay Region Chamber of Commerce ၂၀၂၄ Survey တွင် ဖော်ပြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကုန်ကျစရိတ် ၆၀-၇၀ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် အမြတ် ၃၀-၄၀ ရာခိုင်နှုန်းသာ ကျန်သည်။

ကုန်ကျစရိတ်လျှော့ချရန် နည်းလမ်းများတွင် raw material bulk purchasing သည် ထိရောက်ဆုံးဖြစ်သည်။ ပုဂံဒေသတွင် lacquer suppliers ၅ ဦးနှင့် ပူးပေါင်း group purchase ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ကြေးဝါ powder ကို ၁ kg ကျပ် ၁၂,၀၀၀ မှ ကျပ် ၈,၅၀၀ သို့ ၂၉ ရာခိုင်နှုန်း လျှော့ချနိုင်ကြောင်း Bagan Lacquerware Cooperative ၂၀၂၃ Annual Report တွင် ဖော်ပြသည်။ natural dye များအတွက် မန္တလေးဒေသရှိ teak sawmill byproduct ဖြစ်သော teak dust ကို အသုံးပြုနိုင်ပြီး အရောင်ဆိုးကုန်ကျမှုကို ၄၀ ရာခိုင်နှုန်း ချေ့နိုင်သည်။

ချေ့ချနည်းလမ်း	ကုန်ကျမှုလျှော့ချနှုန်း	အကောင်အထည်ဖော်ကာလ
Bulk raw material ဝယ်ယူ	20-30%	ချက်ချင်း
Solar dryer အသုံးပြု	15-20% (လျှပ်စစ်)	၃-၆ လ
Community workshop မျှဝေ	25-35% (overhead)	၁-၂ လ
Design template ပြုလုပ်	10-15% (လုပ်အား)	၂-၄ လ

လုပ်အားကုန်ကျမှု ထိန်းချုပ်ရန် skill-based task division ကို ကျင့်သုံးသင့်သည်။ အတွေ့အကြုံရှိသည့် ပညာရှင်များကို ပညာလိုဆုံးသည့် intricate design အပိုင်းတွင်သာ ခန့်ထားပြီး base preparation လုပ်ငန်းများကို apprentice များကို ပေးအပ်သင့်သည်။ ဤနည်းဖြင့် Inle Lake ဒေသ ပိုးထည်ကုမ္ပဏီ Naga Creation သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် production cost ကို ၂၂ ရာခိုင်နှုန်း လျှော့ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း UMFCCI Myanmar Craft Business Case Study 2024 တွင် ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် digital pattern design software ဖြစ်သော CorelDRAW ဖြင့် template ကြိုတင်ပြုလုပ်ကာ cutting time ကို ၁ ပစ္စည်းလျှင် မိနစ် ၄၅ မှ မိနစ် ၂၈ သို့ ချေ့ချနိုင်သည်ကို Myanmar Design Center ၂၀၂၄ pilot study မှ ဖော်ပြသည်။

တိုက်ရိုက်ရောင်းချခြင်းဖြင့် middleman ကုန်ကျမှု ဖြတ်တောက်နိုင်သည်။ Etsy platform တွင် ၂.၅ မိနစ်ကြာ video tutorial တစ်ခုတင်ပြရုံဖြင့် buyer confidence မြင့်တက်ကာ direct sale ratio ၄၅ ရာခိုင်နှုန်းတိုးလာကြောင်း Etsy Seller Handbook 2024 တွင် ဖော်ပြသည်။ Middleman မပါပဲ ရောင်းချနိုင်ပါက ၁ ပစ္စည်းလျှင် ၂၀-৩০ ရာခိုင်နှုန်း ထပ်မံ အမြတ်ရနိုင်သည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ အလေ့အကျင့်ဆိုင်ရာ မကြာခဏ မေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ

ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများကို Etsy တွင် ရောင်းချရာ မည်သည့် listing ဓာတ်ပုံ ပုံစံက အကောင်းဆုံးနည်း

Etsy ပေါ်တွင် ရောင်းချသောအခါ ပထမဆုံးဓာတ်ပုံသည် click-through rate ကို ၆၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ သက်ရောက်မှုရှိသည်ကို Etsy Seller Research 2024 တွင် ဖော်ပြသည်။ white background ဓာတ်ပုံ၊ lifestyle context ဓာတ်ပုံ (ဥပမာ လောင်းချောင်းပန်းကန်ကို ထမင်းထည့်ထားသောဓာတ်ပုံ)၊ close-up detail ဓာတ်ပုံ၊ scale reference ဓာတ်ပုံ (လက်ဖြင့် ကိုင်ထားသော) နှင့် ၃၆၀ ဒီဂရီမြင်ကွင်းဓာတ်ပုံ ဟူ၍ အနည်းဆုံး ၅ ပုံ တင်သင့်သည်။ natural daylight တွင် ရိုက်ကူးပြီး color accuracy မြင့်မားစေရန် RAW format သုံးကာ Adobe Lightroom ဖြင့် post-process ပြုလုပ်သင့်သည်။ ပစ္စည်းသည် ရောင်စုံဆိုလျှင် neutral gray background သုံးခြင်းဖြင့် ရောင်ကွဲခြားမှုကို ပိုမိုထင်ရှားစေသည်။

မြန်မာ ပိုးထည် ၏ washing instruction ကို နိုင်ငံတကာ ဝယ်သူများအတွက် မည်သို့ ဖော်ပြသင့်သနည်း

မြန်မာပိုးထည်များ (silk, cotton blend) သည် care label မပါပဲ ရောင်းချပါက EU Consumer Rights Directive 2011/83/EU အရ ဥရောပ ဝယ်သူများ return request တင်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ISO 3758:2012 textile care labeling symbol များ (hand wash 30°C, do not tumble dry, iron low heat) ကို ပစ္စည်းတိုင်းတွင် ချိတ်ပေးသင့်သည်။ Burmese ပိုးအတွက် စံပြ instruction မှာ “Cold hand wash only, lay flat to dry, iron on reverse side at 110°C maximum” ဖြစ်သည်။ Etsy နှင့် Amazon တွင် care instruction ရှင်းလင်းသောပစ္စည်းများ၏ return rate မှာ မဖော်ပြသည့်ပစ္စည်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၄၂ ရာခိုင်နှုန်း နည်းသည်ကို Etsy Seller Insights Report 2023 တွင် ဖော်ပြသည်။

မြန်မာ ကွန်ပျူတာ မတတ်သောလက်မှုပညာရှင်များ Social Media ကို မည်သို့ ထိရောက်စွာ သုံးနိုင်သနည်း

Canva mobile app သည် Design အတွေ့အကြုံမလိုဘဲ professional-quality post များ ဖန်တီးနိုင်သည်။ Canva ၏ “Craft” template category တွင် မြန်မာ့ပိုးထည်နှင့် lacquerware နှင့် သင့်တော်သည့် template ၅၀ ကျော်ပါ၀င်သည်။ Facebook ပေါ်တွင် နေ့တိုင်း မနက် ၈-၉ နာရီနှင့် ညနေ ၆-၈ နာရီကြား post တင်ခြင်းသည် Myanmar timezone engagement peak ဖြစ်ကြောင်း Hootsuite Myanmar Social Media Report 2024 တွင် ဖော်ပြသည်။ video reel တစ်ခုတွင် ပြုလုပ်ဆဲ process ကို ၃၀ စက္ကန့်-၁ မိနစ်ဖြင့် ပြသပြီး ပြည်ပဝယ်သူများ ဆွဲဆောင်မှု ၃ ဆ မြင့်တက်ကြောင်းကို Myanmar Creative Agency survey 2024 မှ ဖော်ပြသည်။ ရိုက်ဖမ်းပြီး တင်ရုံဖြင့် ကောင်းကွန်းမှတ်ချက်နှင့် message မြောက်မြားစွာ ရရှိနိုင်သောကြောင့် smartphone တစ်လုံးနှင့် အရောင်းပုံစံ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။

ပိုးထည် ဒီဇိုင်း Copyright ကာကွယ်ရေးကို မြန်မာနိုင်ငံတွင် မည်သို့ ဆောင်ရွက်နိုင်သနည်း

မြန်မာနိုင်ငံသည် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် Copyright Law ကို ပြင်ဆင်ပြဌာန်းပြီး original design များကို author ၏ ဘ၀ကာလနှင့် သေဆုံးပြီး ၅၀ နှစ်ကြာ ကာကွယ်ပေးသည်ကို Myanmar Intellectual Property Office (MIPO) ၂၀၂၁ Guidebook တွင် ဖော်ပြသည်။ ဒီဇိုင်းကာကွယ်ရေးအတွက် MIPO သို့ design registration form ဖြည့်ကာ ကျပ် ၅,၀၀၀-၁၀,၀၀၀ ကြေးဖြင့် မှတ်ပုံတင်နိုင်သည်။ Etsy ပေါ်တွင် ဒီဇိုင်း copy ကျူးလွန်ခံရပါက DMCA takedown notice တင်ပြနိုင်ပြီး ၄၈ နာရီအတွင်း ဖြေရှင်းပေးသည်ကို Etsy Intellectual Property Policy 2024 တွင် ဖော်ပြသည်။ watermark ပါ digital design file ကို timestamp ဖြင့် သိမ်းဆည်းထားခြင်းသည် court evidence အဖြစ် တင်ပြနိုင်သောကြောင့် Google Photos ၏ auto-date feature ကို အသုံးပြုသင့်သည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများ ကိုယ်တိုင် ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ရာတွင် မည်သည့် formula ကို သုံးသင့်သနည်း

ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သည့် pricing formula မှာ (Material Cost x 3) + Labor Cost + Overhead (20%) + Profit Margin (25-40%) ဖြစ်သည်။ ဥပမာ ပိုးထည်ဗြောင်တစ်ချောင်းအတွက် material cost ကျပ် ၈,၀၀၀ ဆိုပါက material base = ကျပ် ၂၄,၀၀၀ ဖြစ်သည်။ labor cost ကျပ် ၁၅,၀၀၀ ထည့်ကာ overhead ကျပ် ၇,၈၀၀ (၂၀%) နှင့် profit ကျပ် ၁၁,၇၀၀ (၂၅%) ပေါင်းလျှင် minimum selling price ကျပ် ၅၈,၅၀၀ ရသည်။ သို့သော် Etsy ကဲ့သို့ platform တွင် comparable items ၏ median price ကို research ပြုလုပ်ပြီး market positioning ပြုလုပ်သင့်သည်။ lower quality items နှင့် ဈေးပြိုင်ရမည်ဆိုသည်ကို Myanmar Craft Export Association 2024 pricing guide တွင် သတိပေးသည်။ handmade premium ၃၀-৫০ ရာခိုင်နှုန်း ထပ်ထည့်ကာ story-based marketing ဖြင့် justify ပြုလုပ်သင့်သည်။

နိုင်ငံတကာ art fair နှင့် trade show များတွင် မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ပါ၀င်ရောင်းချနည်း

ထိုင်းနိုင်ငံ Bangkok ရှိ THAIFEX Anuga Asia 2025 တွင် ASEAN Craft Pavilion ၌ booth တစ်ခုလျှင် USD 1,500-3,000 ကုန်ကျပြီး ကြိုတင် ၆ လမတိုင်မီ register ပြုလုပ်ရသည်ကို Reed Tradex THAIFEX 2024 Exhibitor Report မှ ဖော်ပြသည်။ ဂျာမနီ Frankfurt ရှိ Ambiente Fair သည် ကမ္ဘာ့ home decor trade show ကြီးဆုံးတစ်ခုဖြစ်ပြီး Myanmar pavilion ဖြင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ၁၂ ကုမ္ပဏီ ပါ၀င်ကာ USD 2.3 million တန်ဖိုးရှိ order များ ရရှိသည်ကို Messe Frankfurt Myanmar Report 2023 တွင် ဖော်ပြသည်။ ပါ၀င်ရောင်းချလိုသူများသည် UMFCCI (Union of Myanmar Federation of Chambers of Commerce and Industry) trade delegation program မှတဆင့် group participation ပြုလုပ်ပါက individual cost ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ချေ့ချနိုင်သည်။ booth design တွင် QR code ဖြင့် ordering system ချိတ်ဆက်ကာ ဘာသာပြန်ကူညီမည့် multilingual brochure (English, German, Japanese) ပြင်ဆင်ထားသင့်သည်ကို DICA Myanmar Trade Fair Guidelines 2024 တွင် အကြံပြုထားသည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ Social Media Marketing – Facebook, Instagram, TikTok ကို အသုံးချ ရောင်းချနည်း

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများကို Digital Platform များမှတစ်ဆင့် ရောင်းချရာတွင် Social Media သည် အရေးအကြီးဆုံး ကိရိယာဖြစ်သည်။ Myanmar Digital Economy Survey 2024 အရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် Facebook သုံးစွဲသူ သန်းပေါင်း ၂၅ ခန့်ရှိပြီး ၎င်းတို့၏ ၆၂% သည် Facebook မှတစ်ဆင့် ကုန်ပစ္စည်းဝယ်ယူဖူးကြသည်။

Facebook Page တည်ဆောက်ရာတွင် ပထမဆုံး လုပ်ဆောင်ရမည့်အချက်မှာ ကုန်ပစ္စည်းဓာတ်ပုံ ကောင်းကောင်းရိုက်ကူးခြင်းဖြစ်သည်။ ပန်းမှုပစ္စည်းများကို ဓာတ်ပုံရိုက်ရာတွင် သဘာဝအလင်းရောင်တွင် ဖြူသောနောက်ခံပေါ်တင်ကာ ရိုက်ကူးသင့်သည်။ Professional Photographer ငှားရမ်းပါက ဓာတ်ပုံတစ်ပုံလျှင် ကျပ် ၃,၀၀၀ မှ ၁၀,၀၀၀ ကုန်ကျနိုင်သည်။ ကိုယ်တိုင်ရိုက်ကူးပါက Samsung Galaxy A55 သို့မဟုတ် iPhone 15 အဆင့် Phone ဖြင့် “Portrait Mode” အသုံးပြု ရိုက်ကူးနိုင်သည်။

TikTok တွင် လက်မှုပစ္စည်း ထုတ်လုပ်သောဖြစ်စဉ်ကို “Process Video” အနေဖြင့် တင်ခြင်းသည် ထိရောက်မှု အမြင့်ဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်သည်။ ချောင်းစာ ရက်ကန်းသောနေ့ရက် ၃ ရက်မှ ၇ ရက်ကြာ Video Series ပြုလုပ်ပါက View ၁ သိန်းကျော် ရရှိနိုင်ကြောင်း Myanmar Craft Sellers Community (2025) ၏ စစ်တမ်းတွင် ဖော်ပြသည်။ TikTok Shop Feature ကို Myanmar တွင် 2024 ခုနှစ်မှ စတင်ရရှိသောကြောင့် Video ပြသပြီးနောက် တိုက်ရိုက်ဝယ်ယူနိုင်ခြင်းသည် ရောင်းအားမြင့်တင်ရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်သည်။

Instagram Reels တွင် ကျပ် ၁၀,၀၀၀ မှ ကျပ် ၅၀,၀၀၀ ကြားရှိ လက်မှုပစ္စည်းများ ပို၍ Engagement ရသောကြောင့် “Mid-Range Craft” ကုန်ပစ္စည်းများ ရောင်းသူများအတွက် Instagram သည် ပိုသင့်တော်သည်။ Hashtag များဖြင့် #မြန်မာ့လက်မှုပညာ, #BurmaseCraft, #MyanmarHandmade ဟူ၍ သုံးစွဲသင့်ပြီး နိုင်ငံတကာ ဝယ်သူများရောက်လာနိုင်ရန် English Hashtag ပါ ထည့်သင့်သည်။ Paid Boost ကို Facebook တွင် တစ်ရက် ကျပ် ၅,၀၀၀ မှ ၂၀,၀၀၀ ကုန်ကျပြီး Reach ၁,၀၀၀ မှ ၅,၀၀၀ ရနိုင်သည်ဟု Meta Myanmar Business Data (2024) တွင် ဖော်ပြသည်။

WhatsApp Business ကိုလည်း Customer Service ကိရိယာအနေဖြင့် အသုံးချသင့်သည်။ Catalog Feature ကို အသုံးပြု ကုန်ပစ္စည်းစာရင်းကို ဖောက်သည်တိုင်း ကြည့်ရှုနိုင်ပြီး Order များကို Message မှတစ်ဆင့် လက်ခံနိုင်သည်။ Reply Time ကို ၁ နာရီအတွင်း ပြန်ဆိုနိုင်ပါက Customer Satisfaction ၂၃% တိုးကြောင်း Zendesk Customer Experience Report (2024) တွင် ဖော်ပြသည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်း Photography Studio အိမ်တွင် ဖန်တီးနည်း – ကုန်ကျစရိတ်နှင့် အဆင့်ဆင့် လမ်းညွှန်

Professional ဓာတ်ပုံများသည် Online ရောင်းအားကို ၄၅% အထိ တိုးမြင့်စေကြောင်း Shopify E-commerce Photography Study (2024) တွင် ဖော်ပြသည်။ Studio ငှားရမ်းချိန်ကုန်ကျစရိတ်မရှိဘဲ အိမ်တွင်ပင် DIY Studio တစ်ခု တည်ဆောက်နိုင်သည်။

ပထမဆင့်အနေဖြင့် နေရာရွေးချယ်ခြင်း လုပ်ဆောင်ရမည်။ တောင်ဘက်သို့ မျက်နှာမူသော ပြတင်းပေါက်နှင့် နီးသော နေရာသည် နံနက် ၈ နာရီမှ ၁၁ နာရီကြား သဘာဝ “Soft Light” ရရှိသောကြောင့် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ ဒုတိယဆင့်မှာ Backdrop ပြင်ဆင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဖြူသောကတ္တပ္ပါ ၁ မီတာ x ၁.၅ မီတာ ကျပ် ၃,၀၀၀ ခန့်ဖြင့် ဝယ်ယူ၍ နံရံတွင် ကပ်ထားရုံဖြင့် Professional Backdrop ရနိုင်သည်။

ပစ္စည်း	ကုန်ကျစရိတ် (ကျပ်)	ရနိုင်သောနေရာ
ဖြူသောကတ္တပ္ပါ Backdrop	၃,၀၀၀ – ၅,၀၀၀	Yangon Book Plaza, Bo Gyoke
Reflector (White Foam Board)	၂,၀၀၀ – ၄,၀၀၀	Stationery ဆိုင်များ
Phone Tripod	၁၅,၀၀၀ – ၃၀,၀၀၀	Zawgyi Mall, Myanmar Plaza
LED Ring Light	၃၀,၀၀၀ – ၈၀,₀၀၀	Yuzana Plaza, Online Shops
Lazy Susan (Rotating Stand)	၁၀,₀၀₀ – ၂₀,₀₀₀	IKEA-Style ဆိုင်များ

တတိယဆင့်မှာ Camera Setting ချိန်ညှိခြင်းဖြစ်သည်။ Smartphone Camera ကို “Pro Mode” တွင် ISO 100, Shutter Speed 1/100, White Balance ကို “Daylight” သို့ ချိန်ညှိပါ။ လက်မှုပစ္စည်းများ၏ Texture သေချာ မြင်ရစေရန် Macro Mode ကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်သည်။ ပန်းမှုဖလားများ၏ လှောင်ပြောင်မှုနှင့် ကောင်းသော Detail များ ကောင်းစွာ မြင်ရစေရန် ဘေးနှစ်ဖက်မှ “45-degree Angle Lighting” ကို အသုံးပြုသင့်သည်။

တည်းဖြတ်မှုအဆင့်တွင် Snapseed (အခမဲ့) သို့မဟုတ် Lightroom Mobile (Free Version) ကို အသုံးပြုနိုင်သည်။ Brightness +10, Contrast +15, Saturation +5 ဟူသော Basic Setting သည် ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများ၏ အရောင်ကို ပြင်းထန်မလွန်ဘဲ ဆွဲဆောင်မှုရှိအောင် ဖြစ်စေသည်။ Background ဖယ်ရှားရန် Remove.bg ဝဘ်ဆိုဒ်ကို အသုံးပြုပါက တစ်ပုံလျှင် အခမဲ့ ၁ ကြိမ် အသုံးပြုနိုင်သည်။ Professional Background Removal Package ကျပ် ၁၀,၀၀၀ ခန့်ဖြင့် တစ်လပတ်လုံး အကန့်အသတ်မရှိ အသုံးပြုနိုင်သည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာနှင့် Digital Marketing ဆိုင်ရာ မကြာခဏမေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ (အပိုင်း ၃)

Facebook Page တစ်ခု ဖန်တီးပြီး လက်မှုပစ္စည်း ရောင်းချသော ကနဦး ကာလတွင် Like နှင့် Follower များ မည်သို့ တိုးမြင့်နိုင်မည်နည်း။

Facebook Page ကို ဖန်တီးပြီး ပထမ ၃ လ Organic Growth ကို အဓိကထားပြီး မတ်ပုတ်ကြိုးစားသင့်သည်။ ပထမဆုံး မိမိ မိတ်ဆွေ ၁၀၀ ဦးကို Page Like ဖိတ်ကြားပြီး ကုန်ပစ္စည်းဓာတ်ပုံ တစ်ပတ် ၃ ကြိမ် တင်ခြင်းကို ပုံမှန်ပြုလုပ်သင့်သည်။ Post တင်ချိန်မှာ ညနေ ၇ နာရီမှ ၉ နာရီကြားသည် Myanmar Facebook Users ၏ Active Time ဖြစ်သောကြောင့် ထိုအချိန်တွင် တင်ရန် Facebook Scheduler ကို အသုံးပြုသင့်သည်။ Giveaway Contest ပြုလုပ်ရာတွင် ကျပ် ၁၀,၀၀၀ တန်ပစ္စည်းကို ဆုအဖြစ် ပေးပြီး “Share and Tag a Friend” ဟူသောစည်းကမ်းဖြင့် Reach ၁,၀၀၀ မှ ၅,၀၀၀ ကြား ရရှိနိုင်သည်ဟု Myanmar Digital Marketing Association (2025) ၏ Case Study တွင် ဖော်ပြသည်။ Follower ၁,၀၀၀ ရောက်မှ Paid Boost ကို စတင်အသုံးပြုသင့်သည်။

TikTok တွင် လက်မှုပစ္စည်း Video တင်ရာ၌ Viral ဖြစ်ရန် မည်သည့် Content Format ကို အသုံးပြုသင့်သနည်း။

TikTok Algorithm သည် “Completion Rate” ကို အဓိကထားသောကြောင့် ၁၅ စက္ကန့်မှ ၃၀ စက္ကန့်ကြားရှိ Video များသည် ပိုမို Viral ဖြစ်နိုင်သည်။ “Before and After” Format ဆိုသည်မှာ ကောင်းမွန်ဆုံး Content ဖြစ်ပြီး ချောင်းစာ ရက်ကန်း မစတင်မီ ချည်ကြောင်းများနှင့် ပြီးမြောက်သော ပိုးထည်ကို ယှဉ်တွဲပြသည့် Video သည် View များသောအခါတွင် ၅၀,₀₀₀ မှ ၅₀₀,₀₀₀ ကြား ရရှိနိုင်သည်ဟု TikTok Creator Report (2024) တွင် ဖော်ပြသည်။ Trending Audio ကို ရွေးချယ်ရာတွင် TikTok “Discover” Page မှ ၇ ရက်အတွင်း Trending ဖြစ်နေသော မြန်မာဂီတ သို့မဟုတ် Pop Songs များကို အသုံးပြုပါ။ Thumbnail တွင် ကုန်ပစ္စည်း၏ အလှဆုံးဓာတ်ပုံကို ရွေးချယ်ပြီး Burmese Caption ဖြင့် “ဘယ်လောက်ကြာပြီ ရက်သည်ပေါ်မူတည်” ဟူသော Curiosity-Triggering Sentence ထည့်သင့်သည်။

နိုင်ငံတကာ ဝယ်သူများကို ဆွဲဆောင်ရန် Instagram Bio နှင့် Post Caption ကို မည်သို့ ရေးသင့်သနည်း။

Instagram Bio တွင် မြန်မာဘာသာနှင့် English နှစ်ဘာသာ ရေးသင့်သည်။ ဥပမာ – “မြန်မာ့လက်မှုပစ္စည်း | Authentic Myanmar Handcrafts | Worldwide Shipping” ဟူ၍ ရေးကာ WhatsApp Link သို့မဟုတ် Linktree Link ကို Bio Link တွင် ထည့်သင့်သည်။ Caption ရေးရာတွင် ပထမ Line ၂ ကြောင်းသည် ဆွဲဆောင်မှုရှိရမည်ဖြစ်ပြီး “See More” ကို နှိပ်မှ ဆက်ဖတ်ရသောကြောင့် “This lacquerware took 3 months to complete by hand…” ဟူသည့်အတိုင်း Story-Driven Opening ကို အသုံးပြုသင့်သည်။ Price ကို USD ဖြင့်ဖော်ပြပါ။ Shipping Rate ကို DHL Myanmar (2025) Data အရ USA သို့ ကီလိုဂရမ် ၁ လျှင် USD 45 မှ 65 ကြားရှိသောကြောင့် Product Price တွင် Shipping Cost တစ်ဝက်ကို ထည့်တွက်ပြီး “Free Shipping” Promotion ပြုလုပ်နိုင်သည်။ Location Tag တွင် “Bagan, Myanmar” ဟု ထည့်ပါက Authenticity တိုးလာသည်ဟု Hootsuite Global Social Media Trends (2024) တွင် ဖော်ပြသည်။

Marketplace Platform များဖြစ်သော Shopee, Lazada နှင့် Etsy တို့တွင် မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများ တင်ရောင်းသည့်အခါ မည်သည့် Platform ကို ဦးစားပေးသင့်သနည်း။

Platform ရွေးချယ်ခြင်းသည် ဝယ်သူ Target Market ပေါ်မူတည်သည်။ မြန်မာနှင့် ASEAN ဒေသ ဝယ်သူများကို ဦးတည်ပါက Shopee Myanmar သည် ထိရောက်ဆုံးဖြစ်ပြီး Commission ၂% မှ ၅% ကြား ကျသင့်သည်။ Lazada Myanmar တွင်လည်း Registration ပြုလုပ်ကာ Cross-Platform Strategy ကို ကျင့်သုံးနိုင်သည်။ နိုင်ငံတကာ ဝယ်သူများ ဦးတည်ပါကမူ Etsy Platform သည် Handmade ပစ္စည်း Buyer ၉၀ သန်းကျော်ရှိသော Global Marketplace ဖြစ်ပြီး Listing Fee တစ်ခုလျှင် USD 0.20 ကျသင့်ကာ Transaction Fee 6.5% ကျသင့်သည် (Etsy Seller Handbook, 2025)။ Etsy တွင် Myanmar Craft Search Volume သည် 2023 မှ 2024 ခုနှစ်ကြား ၳ ၃၈% တိုးမြင့်ခဲ့ကြောင်း Etsy Trend Report (2024) တွင် ဖော်ပြသည်။ Budget ကန့်သတ်ချက်ရှိပါက ကနဦးတွင် Facebook Marketplace နှင့် Shopee ကို အသုံးပြုပြီး အမြတ်ရလာမှ Etsy ကို ထပ်ဖြည့်သင့်သည်။

ဓာတ်ပုံ Editing Apps များတွင် မည်သည့် App ကို အသုံးပြုခြင်းသည် လက်မှုပစ္စည်း Photos အတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်မည်နည်း။ အသုံးပြုနည်းလည်း ရှင်းပြပါ။

Snapseed (Google, အခမဲ့) သည် Beginners အတွက် အကောင်းဆုံး App ဖြစ်ပြီး “Selective” Tool ကို အသုံးပြုပါက ပစ္စည်း၏ တစ်နေရာတည်းကို Bright တိုးနိုင်ကာ Background မပျက်ဘဲ ထားနိုင်သည်။ Lightroom Mobile (Adobe, Free Version ရှိ) သည် Preset ကြိုတင်ချိန်ဆ၍ တစ်ကြိမ်ထည့်ပြီးနောက် ကျန်ပုံများကို Auto Apply ပြုလုပ်နိုင်သောကြောင့် Batch Editing အတွက် ထိရောက်သည်။ Canva (Free Version ရှိ) သည် Social Media Post ပြုလုပ်ရာတွင် Template ၁,₀₀₀ ကျော် ပါဝင်သောကြောင့် Text Overlay ထည့်ရန် သင့်တော်သည်။ VSCO App ကို အသုံးပြုပါက “A4” သို့မဟုတ် “C1” Preset တို့သည် ပန်းပုလက်ရာ ပစ္စည်းများ၏ နက်ရှိုင်းသောအရောင်ကို ကောင်းမွန်ပြသနိုင်သည်ဟု Photography for E-commerce Guide (Adobe Blog, 2024) တွင် ဖော်ပြသည်။ Professional Level အတွက် Pixelmator Pro (iOS, USD 9.99) ကို Layer-Based Editing အတွက် အသုံးပြုနိုင်သည်။

Online ရောင်းချသောအခါ Customer Review နှင့် Rating မြင့်တင်ရန် မည်သည့် Strategy ကို ကျင့်သုံးသင့်သနည်း၊ ညည်းညူသော Review ကို မည်သို့ ကိုင်တွယ်ရမည်နည်း။

Customer Review ကောင်းများ ရရှိရန် ပစ္စည်းပေးပို့ပြီး ၇ ရက်အကြာတွင် Follow-Up Message ပေးပို့ပြီး “ပစ္စည်းရပါပြီလား၊ အဆင်ပြေပါသလား” ဟု မေးမြန်းပြီးနောက် Review ရေးရန် တိုက်တွန်းသင့်သည်။ Review Request ကို WhatsApp Message မှ ပေးပို့ပါက Response Rate ၄၀% ကျော်ရကြောင်း HubSpot Customer Service Report (2024) တွင် ဖော်ပြသည်။ ညည်းညူသော Review တွင် အမြဲတမ်း Public Reply ပေးပြီး “ဝမ်းနည်းပါသည်၊ ပြန်ပေးပို့ပါက အသစ်လဲပေးမည်” ဟု တုံ့ပြန်ခြင်းသည် ဝယ်သူအသစ်များ ယုံကြည်မှုကို တည်ဆောက်ပေးသည်။ Negative Review ၁ ခုကို Positive Review ၅ ခုဖြင့် Balance ပြုလုပ်နိုင်ကြောင်း BrightLocal Consumer Review Survey (2024) တွင် ဖော်ပြထားပြီး Discount Coupon ၅% ပေးကာ Review တောင်းခြင်းသည် Ethical ဖြစ်ပြီး ထိရောက်သောနည်းလမ်းဖြစ်သည်ဟု Etsy Seller Community Guidelines (2025) တွင် ဖော်ပြသည်။ Review ၅₀ ကျော်ရသောအခါ Conversion Rate ၁၅% မှ ၂₅% ကြား တိုးမြင့်လာသည်ဟု Spiegel Research Center (2023) တွင် ဖော်ပြသည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်နည်း – ကုန်ကျစရိတ်မှ အမြတ်ကောင်း ရရှိသည့် ပုံသေနည်း

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ ထုတ်ကုန်များ၏ ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ရာတွင် မှားယွင်းသောနည်းလမ်းကို သုံးပါက စီးပွားရေး ဆုံးရှုံးနိုင်သည်။ Myanmar Craft Council ၏ ၂၀၂၄ စစ်တမ်းအရ လက်မှုပညာရှင်များ၏ ၆၃% သည် ၎င်းတို့ ထုတ်ကုန်ကို ကုန်ကျစရိတ် မပြည့်ဝစွာ ဈေးသတ်မှတ်နေကြသည်ဟု တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် Cost-Plus Pricing နည်းလမ်းကို အသုံးပြုရန် အရေးကြီးသည်။

ဈေးနှုန်းတွက်ချက်ရာတွင် အဆင့် ၄ ဆင့် ရှိသည်။ ပထမအဆင့်တွင် Raw Material ကုန်ကျစရိတ်ကို တိကျစွာ တွက်ချက်ရမည်။ ဥပမာ လောင်းချောင်းတစ်ချောင်း ထုတ်လုပ်ရာတွင် သစ်စေးဈေး ၃,၅၀၀ ကျပ်၊ ဆေးဈေး ၁,၂၀၀ ကျပ်၊ ကြိုးမျှင် ၈၀၀ ကျပ်ဖြင့် ပစ္စည်းကုန်ကျ ၅,၅၀၀ ကျပ် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယအဆင့်တွင် အလုပ်သားကုန်ကျ တွက်ချက်ရမည်။ ကျွမ်းကျင်သူ ၁ ဦး တစ်နာရီ ၃,၀၀၀ ကျပ်ဖြင့် ၈ နာရီ သုံးပါက ၂၄,၀၀၀ ကျပ် ဖြစ်သည်။ တတိယအဆင့်မှာ Overhead ကုန်ကျဖြစ်ပြီး လှျပ်စစ်၊ ငှားရမ်းခ၊ ကိရိယာ ဟောင်းခြင်းတန်ဖိုးများ ပေါင်းစုမည်ဆိုပါက ၅,၀၀၀ ကျပ် ခန့်ရှိသည်။ တစ်ကုန်ရင်းကုန်ကျ ၃၄,၅၀၀ ကျပ် ရရှိသည်။

စတုတ္ထအဆင့်တွင် Profit Margin ထည့်ရမည်။ ပြည်တွင်းဈေးကွက်အတွက် ၄၀-৬০% Markup သင့်လျော်ပြီး တင်ပို့ကုန်အတွက် ၁၂০-১৅၀% Markup ထားသင့်သည်ဟု Yangon Craft Market ၂၀၂၅ အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် ပြည်တွင်းဈေးကွက်တွင် ၄၈,၃၀၀ မှ ၅၅,၂၀၀ ကျပ်ကြားသတ်မှတ်ပြီး တင်ပို့ကုန်ဈေးနှုန်းမှာ ၇၅,၉၀၀ မှ ၈৬,၂၅၀ ကျပ်ကြား ဖြစ်သင့်သည်။ မတ်ဆိုပ်ကဲ့သို့ ပလပ်ဖောင်းများတွင် ၁၅-২၀% ကော်မရှင်ကို ဈေးနှုန်းထဲ ထည့်တွက်ရမည်ကို မမေ့ပါနှင့်။ Etsy တွင် USD ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ရာ ၁ USD = ၂,၁၀၀ ကျပ် (Myanmar Central Bank ၂၀၂၅) ဖြင့် တွက်ချက်ကာ ၅% ငွေလဲနှုန်းကွဲလွဲမှု ကာကွယ်ကြောင်း ဈေးနှုန်းတွင် ထည့်သွင်းသင့်သည်။

ထုတ်ကုန်အမျိုးအစား	ပြည်တွင်းဈေး (ကျပ်)	Etsy ဈေး (USD)	Markup %
လောင်းချောင်း (အလတ်စား)	45,000 – 80,000	25 – 45	50-60%
ချောင်းစာပိုးထည်	35,000 – 120,000	20 – 65	45-55%
ပုတ်တီပုံ အိတ်	15,000 – 45,000	10 – 28	40-50%
ကြေးနီ လက်ဝတ်ရတန	20,000 – 60,000	12 – 35	55-65%

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာ Wholesale နှင့် B2B ဈေးကွက် ဝင်ရောက်နည်း – ဟိုတယ်၊ လက်ဆောင်ဆိုင်နှင့် တင်သွင်းသူများ ရှာဖွေဆက်သွယ်နည်း

Retail ဈေးကွက်တစ်ခုတည်းကိုသာ မှီခိုနေပါက ဝင်ငွေမတည်မငြိမ် ဖြစ်တတ်သည်။ B2B ဈေးကွက်ဖြင့် အထုပ်ကြီးကြီးဖြင့် တစ်ကြိမ်ရောင်းကာ ငွေသားစီးဆင်းမှု မြဲမြဲ ရရှိနိုင်သည်။ UMFCCI (Union of Myanmar Federation of Chambers of Commerce and Industry) ၂၀၂၅ ရင်းမြစ်အရ မြန်မာ့ ရိုးရာပစ္စည်းများကို တင်သွင်းသော နိုင်ငံများမှာ ဂျပန်၊ ထိုင်း၊ အမေရိကန်နှင့် ဥရောပ ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် Export တန်ဖိုး USD သန်း ၄၇ ကျော် ရှိသည်ဟု ဖော်ပြသည်။

Wholesale ဝယ်သူ ရှာဖွေနည်း ပထမနည်းလမ်းမှာ Trade Fair တက်ရောက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ UMEX (Union of Myanmar Export Fair) တွင် တစ်ကြိမ်ဘူ့ကြေး USD 200-500 ဖြင့် ဂိတ်ငှားကာ တင်သွင်းသူ B2B ဆက်သွယ်ချိတ်ဆက်မှုများ ရရှိနိုင်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံ Bangkok Gems and Jewelry Fair နှင့် ဂျပန် JETRO Import Fair တို့တွင်လည်း မြန်မာ ဝင်ငွေရှင်များ ပါဝင်ခွင့် ရှိသည်။ ဒုတိယနည်းလမ်းမှာ Alibaba.com မှ စစ်စစ်မှန်မှန် Verified Supplier အဖြစ် စာရင်းသွင်းခြင်း ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ် USD 1,299 ကုန်ကျသော်လည်း ကမ္ဘာ့ B2B ဝယ်သူများ ၄၀ သန်းနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်သည်။

ရန်ကုန်ရှိ ငါးကြယ်ပွင့်ဟိုတယ်များ (Sule Shangri-La, Novotel, Chatrium) သည် Lobby Shop များအတွက် ရိုးရာလက်မှုပစ္စည်းများ Wholesale ဝယ်လေ့ ရှိသည်။ ဟိုတယ် Procurement Department ကို တိုက်ရိုက် ဆက်သွယ်ကာ Sample Pack တစ်ဆုပ်ဖြင့် Presentation ပြုလုပ်ပေးပြီး MOQ (Minimum Order Quantity) ကို ကုန်းပစ္စည်းအမျိုးအစားပေါ်မူတည်ကာ ၅၀ မှ ၁၀၀ ကွင်းကြား ထားသင့်သည်။ Wholesale ဈေးနှုန်းမှာ Retail ဈေး၏ ၄၀-৫০% ဖြင့် ပေးလေ့ ရှိသောကြောင့် တစ်ကြိမ်ဝယ်မှု ၁၀ ယူနစ်အနည်းဆုံး မဖြစ်မနေ Minimum ထားကာ အမြတ်ကာကွယ်ပါ။ Payment Term အနေဖြင့် 30% Deposit ကြိုယူပြီး 70% Delivery တွင် ရယူသည့်စနစ် အသုံးများသည်ဟု Yangon Business Association ၂၀၂၅ ကုန်သည်မှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြသည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာလက်မှုပညာနှင့် ပတ်သက်၍ မကြာခဏမေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ (အပိုင်း ၄)

ဈေးနှုန်းသတ်မှတ်ရာတွင် ပြိုင်ဆိုင်သူ ဈေးနှုန်းကို ကြည့်ရမလား၊ ကိုယ်ပိုင်ကုန်ကျစရိတ်ကိုသာ အခြေပြုရမလား?

နှစ်မျိုးစလုံး ကြည့်ရသော်လည်း ကိုယ်ပိုင်ကုန်ကျစရိတ်ကို ဦးစားပေးရမည်။ ပြိုင်ဆိုင်သူ ဈေးနှုန်းထက် နည်းအောင် သတ်မှတ်ပါက ကိုယ်တိုင် အရှုံးခံနေနိုင်သည်။ ကုန်ကျစရိတ် တိကျစွာ တွက်ချက်ပြီး Minimum Markup ကို ၄၀% ထားကာ ပြိုင်ဆိုင်သူ ဈေးနှုန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။ ကိုယ်တိုင် ဈေးပိုမြင့်ပါက ထုတ်ကုန် ကွဲပြားချက်နှင့် အရည်အသွေး ကောင်းကြောင်း အကြောင်းပြချက် ထောက်ခံနိုင်ရမည်။ Myanmar Handicraft Exporters Association ၂၀၂၄ စစ်တမ်းတွင် ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် ထူးခြားမှုကို အလေးထားသော ပညာရှင်များသည် ပြိုင်ဆိုင်သူ ဈေးနှင့် ၂၅-৩၅% ကွာဟနေသော်လည်း ဝင်ငွေ ပိုမြင့်သည်ဟု တွေ့ရှိသည်ဟု ဖော်ပြသည်။

Wholesale ဝယ်သူများအတွက် MOQ (Minimum Order Quantity) ဘယ်လောက် ထားသင့်သလဲ?

ထုတ်ကုန်အမျိုးအစားနှင့် ထုတ်လုပ်ချိန် ပေါ်မူတည်ပြီး သတ်မှတ်ရသည်။ အချိန်ကြာမြင့်သော ထုတ်ကုန် (လောင်းချောင်း၊ ပိုးထည်) အတွက် MOQ ၁၀ မှ ၂၀ ကွင်း သင့်လျော်ပြီး ပြုလုပ်မြန်သော ထုတ်ကုန် (ပုတ်တီဆုပ်ကလဲ၊ ကြေးနီ လှောင်အိုး) အတွက် MOQ ၅၀ မှ ၁၀၀ ထားနိုင်သည်။ MOQ ပါက ကျပ် ၅၀,၀၀၀ မှ ၁၀၀,၀၀၀ တန်ဖိုးရှိ Order Minimum ဖြင့် သတ်မှတ်ခြင်းသည် တိုင်အမျိုးအစား မရွေး အသုံးတည့်သော နည်းလမ်း ဖြစ်သည်။ Wholesale ဈေးနှုန်းမှာ Retail ၏ ၄၅-৅၅% ကြားဖြစ်ရမည်ဟု ကုန်သည်ကြီးများသည် ၂၀၂၅ B2B Forum တွင် ညွှန်ကြားသည်။

မြန်မာ့ ရိုးရာပစ္စည်းများကို Etsy မှ မဟုတ်ဘဲ မည်သည့် B2B ပလပ်ဖောင်းတွင် ရောင်းသင့်သလဲ?

Etsy သည် Retail ပလပ်ဖောင်း ဖြစ်ပြီး B2B အတွက် Alibaba.com၊ Made-in-China.com နှင့် GlobalSources.com တို့ကို အသုံးပြုသင့်သည်။ Alibaba Gold Supplier Plan တစ်နှစ် USD 1,299 ဖြင့် Verified Badge ရရှိကာ ဝယ်သူ ယုံကြည်မှု မြင့်တက်သည်။ IndieMe.com သည် အမေရိကန်ဈေးကွက်ရှိ Boutique နှင့် Gallery ဆိုင်များနှင့် ချိတ်ဆက်ရေးအတွက် တစ်နှစ် USD 299 ဖြင့် ဝင်ရောက်နိုင်သောကြောင့် မြန်မာ ပညာရှင်အချို့ အောင်မြင်စွာ အသုံးပြုနေသည်ဟု Yangon E-commerce Community ၂၀၂၅ မှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြသည်။ Japan Import Market ကို ဦးတည်ပါက JETRO (Japan External Trade Organization) ၏ ဥပဒေအကြောင်း အကြံပေးစနစ်ကို အခမဲ့ အသုံးပြုနိုင်သည်။

ဟိုတယ် Lobby Shop နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရာတွင် သဘောတူညီချက်ပြုသောအခါ မည်သည့်အချက်များ ဂရုစိုက်ရမလဲ?

Consignment (ရောင်းမှသာ ငွေရသော) သဘောတူညီချက်ကို ရှောင်ကြဉ်ပြီး Outright Purchase သို့မဟုတ် Firm Order ကိုသာ ရွေးချယ်ပါ။ Consignment ဖြင့် ၃-၆ လကြာ ငွေကြောင်းကြားမြောနေနိုင်သောကြောင့် ဒုက္ခ ဖြစ်တတ်သည်။ ကန့်သတ်ချက် ၃ ချက်ကို Contract တွင် ထည့်ရမည်။ ပထမတစ်ချက်မှာ Exclusivity Period မပေးရန် (တစ်ခုတည်းသောဟိုတယ်ကိုသာ ဖြန့်ချိပေးမည်ဟု မကတိပြုရ)၊ ဒုတိယတစ်ချက်မှာ Payment Term 30 ရက်အတွင်း ဖြစ်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ရန်နှင့် တတိယတစ်ချက်မှာ ပစ္စည်းပျက်ဆီး ကျုံ့ကျိုးမှုအတွက် Replacement Policy ထည့်ရမည် ဖြစ်သည်ဟု Myanmar Legal Aid Network ၂၀၂၄ Craft Business Guide တွင် ပြဆိုသည်။

နိုင်ငံတကာ ဝယ်သူများနှင့် ဆက်သွယ်ရာတွင် ဘာသာပြန် မလိုဘဲ ဆက်ဆံနိုင်ပါသလား?

ChatGPT-4 နှင့် DeepL Pro ကဲ့သို့ AI ဘာသာပြန်ကိရိယာများဖြင့် Email ဆက်သွယ်မှုအများစုကို ကိုင်တွယ်နိုင်သည်။ DeepL Pro တစ်လ EUR 24.99 (ခန့်မှန်း ကျပ် ၅၅,၀၀၀) ဖြင့် တိကျသောစာပေဘာသာပြန် ရရှိသည်။ သို့သော် ကနဦးဆက်ဆံမှု Email ၊ Contract ပြင်ဆင်ချိန်နှင့် ဈေးညှိချိန်တို့တွင် ဘာသာပြန်သမားကို ငှားရမ်းသင့်သည်။ ရန်ကုန်တွင် လက်မှုပညာ ဆိုင်ရာ သိဉာဏ်ရှိသော အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ ဘာသာပြန် ဆောင်ရွက်ချက်ပြုမှုကြောင်းစရိတ် တစ်ချက် ကျပ် ၁,၅၀၀ မှ ၃,၀၀၀ ကြား ဖြစ်ပြီး Myanmar Freelancers Association ၂၀၂၅ မှတ်တမ်းတွင် ဈေးနှုန်းများ ဖော်ပြထားသည်။

ကိုယ်ပိုင် Wholesale Catalog ပြုလုပ်ရာတွင် မည်သည့်အချက်များ ထည့်သွင်းသင့်သလဲ?

Wholesale Catalog သည် B2B ဝယ်သူ ဆုံးဖြတ်ချက်ချသော အဓိကနေရာ ဖြစ်ပြီး အနည်းဆုံး အချက် ၇ ချက် ပါရှိရမည်။ ပထမဆုံးအချက်မှာ ထုတ်ကုန်တစ်ခုချင်းစီ၏ SKU Code ဖြစ်ပြီး Reorder ပြုလုပ်ချိန် လွယ်ကူစေသည်။ ဒုတိယတစ်ချက်မှာ နောက်ခံ ဖြူဖြင့် High-Resolution ပုံများ ဖြစ်သည်။ တတိယတစ်ချက်မှာ Retail Suggested Price နှင့် Wholesale Price နှစ်မျိုး ဖော်ပြချက် ဖြစ်သည်။ စတုတ္ထတစ်ချက်မှာ MOQ နှင့် Lead Time (ထုတ်လုပ်ချိန်) ဖော်ပြချက်ဖြစ်ပြီး ပဉ္စမတစ်ချက်မှာ Packaging Option များ ဖြစ်သည်။ ဆဌမတစ်ချက်မှာ Payment Terms နှင့် Shipping Options ဖြစ်ပြီး သတ္တမတစ်ချက်မှာ ထုတ်လုပ်သူ Profile ၊ Certificate နှင့် ဓာတ်ပုံများ ဖြစ်သည်။ Catalog ကို PDF နှင့် Digital Link နှစ်မျိုးထုတ်ပေးပါ။ Canva Pro (တစ်လ USD 12.99) ဖြင့် Professional Catalog ဖန်တီးနိုင်ပြီး Dropbox သို့မဟုတ် Google Drive တွင် Link ဖြင့် မျှဝေနိုင်သည်ဟု Yangon Creative Agency ၂၀၂၅ လမ်းညွှန်တွင် အကြံပြုသည်။

သတင်းအချက်အလက်သာဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးသည် ရေးသားချိန်တွင် ရယူနိုင်သော အများသိများသောသတင်းအချက်အလက်များကို အခြေခံ၍ ရေးသားထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကျွမ်းကျင်သူ၏ အကြံဉာဏ်မဟုတ်ပေ။ ဆောင်ရွက်မည်မဆိုမီ သက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူနှင့် တိုင်ပင်စစ်ဆေးပါ။

ကိုးကားသောရင်းမြစ်များ

UNESCO Intangible Cultural Heritage – Myanmar မှတ်တမ်း – https://ich.unesco.org/en/state/myanmar-MM
UNCTAD Creative Economy Programme – https://unctad.org/topic/trade-analysis/creative-economy-programme
UNDP Myanmar Artisan Enterprise Project – https://www.undp.org/myanmar
Wikipedia – Bagan lacquerware – https://en.wikipedia.org/wiki/Bagan_lacquerware
Grand View Research – Global Handicrafts Market Size Report 2024
ILO Myanmar – Labour Force Survey 2022

ရန်ကုန်မြို့၏ ကော်ဖီယဉ်ကျေးမှု – Third Wave Coffee မှ ရိုးရာလက်ဖက်ရည်ဆိုင်အထိ